Kavite preparasyonunda lazer uygulamasının süt dişi dentininden geçen HEMA miktarına etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Pedodonti A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTEN AKIN SÖNMEZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MERİH SEVAL ÖLMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, süt dişlerinde lazer veya frez kullanılarak açılan kavitelere dentin bağlayıcı ajan uygulaması sonrasında geçen HEMA miktarının belirlenmesi ve kavite yüzey morfolojisinin incelenmesidir. Otuz altı adet çürüksüz çekilmiş insan süt azı dişi, kavite preparasyon tekniğine göre, Er,Cr:YSGG lazer ve yüksek hızlı tura takılan frez olmak üzere, randomize olarak 2 ana gruba (n=18/grup) ayrılmıştır. Kalan dentin kalınlığı 1 mm olacak şekilde okluzal kaviteler hazırlanmıştır. Her gruptan on beş kavite HPLC analizi için ayrılmış ve 1 ml distile su içeren polipropilen tüpler her dişin mine-sement sınırına sabitlenmiştir. L ve F grupları, pürüzlendirme yöntemine göre randomize olarak üçer alt gruba (n=5/grup) ayrılmıştır: asit ile pürüzlendirme + dentin bağlayıcı ajan uygulanması (AP + BA), lazer ile pürüzlendirme + dentin bağlayıcı ajan uygulanması (LP + BA) ve pürüzlendirme yapılmadan sadece dentin bağlayıcı ajan uygulanması (BA). Elde edilen su numuneleri 4.32 dk, 24 sa ve 72 sa'te HPLC analizinde incelenmek üzere değiştirilmiştir. Kavite yüzey morfolojisini incelemek amacıyla, Lazer ve Frez gruplarında geriye kalan üçer örnek kullanılmıştır. Bu örneklerden birine pürüzlendirme işlemi yapılmazken, bir tanesine asitle, diğerine ise lazerle pürüzlendirme yapılmış ve kavite yüzeyleri tarama elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi için Greenhouse-Geisser testi, Student's t testi ve Bonferroni Düzeltmeli çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. En yüksek HEMA geçişi tüm gruplarda ilk 4.32 dk'da gerçekleşmiştir. 72 sa sonundaki HEMA salım miktarı; en fazla F + AP + BA grubunda, en az ise F + BA grubunda elde edilmiştir. Lazer ve Frez gruplarının her ikisinde de; en fazla geçiş asitle pürüzlendirme uygulanan gruplarda tespit edilirken, en düşük geçiş pürüzlendirme işlemi uygulanmayan gruplarda tespit edilmiştir. Genel olarak, lazer kullanımı frez kullanımına kıyasla dentin geçirgenliğinde daha fazla artışa neden olmuştur ancak asitle pürüzlendirme işleminin devreye girmesi bu sonucu tersine çevirmiştir. Asitle pürüzlendirme pulpaya doğru HEMA difüzyonunu belirgin olarak artırmıştır. Buna rağmen, süt dişi dentininden pulpaya geçen HEMA miktarları sitotoksik değerlerin altında bulunmuştur. Lazer uygulaması sonrasında smear tabakasından yoksun, açık dentin tübüllerinin görüldüğü, düzensiz yüzeyler elde edilirken; frez ile preparasyon yapılan grupta ise tamamen smear tabakası ile kaplı ve dentin tübüllerinin tıkalı olduğu yüzeyler elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, lazerin kullanım amacına göre restoratif materyallerden pulpaya doğru HEMA geçişini farklı etkilediğini ortaya çıkarmıştır. Lazerle preparasyonun HEMA geçişini artırmasına rağmen lazerle pürüzlendirmenin geçişi azaltması, lazerin fosforik asitle pürüzlendirmeye bir alternatif oluşturabileceği sonucunu çıkarmıştır.Anahtar Kelimeler: HEMA, difüzyon, lazer, SEM, süt dişleri.