İntravenöz ilaç uygulama hatalarının hata türleri ve etkilerinin analizine göre incelenmesi: Bir iyileştirme çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE ARSLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): LEYLA DİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, hemşirelerin intravenöz ilaç uygulama hatalarını, hata türleri ve etkileri analizine göre belirlemek ve bu hatalara yönelik yapılan iyileştirme çalışmalarının ilaç hatalarına etkisini ortaya koymak amacıyla analitik ve yarı-deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Denizli Servergazi Devlet Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon, Genel Cerrahi ve Koroner Yoğun Bakım ünitelerinde çalışan hemşireler (N=49) ve bu ünitelerde bir yıl boyunca gerçekleştirilen intravenöz ilaç uygulamaları oluşturmuştur. Mevcut durumun belirlenmesi amacıyla hata türleri ve etkilerinin analizi yapılmış ve ardından yoğun bakım ünitelerinde 463 ilaç uygulaması gözlenmiştir. Ardından hemşirelere intravenöz ilaç uygulamalarına ve ilaç hatalarına yönelik eğitim verilmiş, öncesinde ve sonrasında bilgi düzeylerini belirlemek üzere çoktan seçmeli test soruları uygulanmıştır. Yapılan bu uygulamaların sonuçları değerlendirilerek intravenöz ilaç uygulamasına ilişkin hemşirelerle geliştirilen standart, intravenöz ilaç uygulaması ve ilaç hatalarına yönelik basılı ve sanal olarak ulaşılabilen bir dosya ve konsültan eczacı uygulamasını içeren bir iyileştirme çalışması oluşturulmuş, üç ay süreyle uygulamada kalmıştır. Bu sürenin sonunda iyileştirme çalışmasının etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla tekrar hata türleri ve etkilerinin analizi yapılmış ve hemşirelerin yaptıkları intravenöz ilaç uygulamaları (n=132) gözlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelikler, aritmetik ortalama, standart sapma, bilgi testi puanları, hata türleri ve etkilerinin analizi puanları kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, intravenöz ilaç uygulamaları işlem basamaklarından; hekim isteminin alınması, hastanın doğrulanması basamaklarında iyileştirme çalışması öncesi ve sonrasında hata olmadığı, ilacın hazırlanması aşamasında hata oranının %34.10'dan %25'e düştüğü, ilacın uygulanması, kayıt tutma, hastanın izlenmesi ve ilaç eğitimi aşamalarında ise iyileştirme çalışması öncesi ve sonrası hata oranının %100 olarak aynı kaldığı, hata türleri ve etkilerinin analizi ile belirlenen alanlardaki hata türlerinin puanlarında azalma olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hata türleri ve etkilerinin analizi, İlaç hataları, Hemşirelik