Bimrocklar (hamurda kaya) ile eklemli kaya kütlelerinin sınır koşulundaki sorunlara yönelik ampirik bir yaklaşımın geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYCAN COŞKUN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HARUN SÖNMEZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mühendislik yapılarının tasarım ve inşası çoğu zaman melanj, eklemli kayalar, ince tabakalı ve zayıf piroklastik kaya ortamları, fay breşi ve serpantinit gibi karmaşık yapıdaki jeolojik ortamlar üzerinde gerçekleştirilir. Genellikle düzensiz, mekanik ve/veya boyutsal olarak heterojen olan bu jeolojik malzemeler ve kaya kütleleri, sağlam kaya bloklarının zayıf bir matriks tarafından kuşatıldığı, ?BİMRock? (Block-In-Matrix-Rocks) olarak nitelendirilebilir. ?BİMRock?lar literatürde kaynaşmış ve kaynaşmamış olmak üzere iki grup altında isimlendirilirler. Bu tip kaya kütlelerinden standart laboratuvar deneyleri için temsil edici karot örnek hazırlanması neredeyse imkansızdır. ?BİMRock?lar üzerinde çeşitli vakalara ve laboratuvar çalışmalarına dayalı çeşitli ampirik yaklaşımlar geliştirilerek, kaynaşmamış ?BİMRock?ların dayanımlarının belirlenebilmesi amacıyla birkaç girişim yapılmış olmasına karşın, kaya mekaniği alanında genel anlamda kabul gören bir ampirik yaklaşım henüz mevcut değildir. Çalışma kapsamında, daha önce kaynaşmış ?BİMRock?ların tek eksenli sıkışma dayanımlarının tahmini için önerilen ampirik eşitliklerin performansı, aglomera karotları üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar deneylerinden elde edilen ek verilerle kontrol edilmiştir. Laboratuvar sonuçları ve eşitliklerin performans karşılaştırmalarından, oldukça uyumlu sonuçlar elde edilmiş olup, blok pürüzlülüğü için çeşitli ek girdi parametreleri ile ampirik ilişkiler ileri aşamalara taşınmaya açıktır. Diğer taraftan, Bu nedenle, literatür bulguları dikkate alınarak, kaynaşmamış ?BİMRock?ların dayanımlarının tahmin edilebilmesi için çeşitli kuramsal eşitlikler geliştirilmiştir. Geliştirilen kuramsal yaklaşımın performansının sınanması için hazırlanan, iki farklı matriks malzemesi ile değişen hacimsel oranlarda ve faklı pürüzlülüklerde bloklar ile yapay ?BİMRock? karotları üzerinde tek ve üç eksenli sıkışma dayanımı deneyleri gerçekleştirilmiştir. Kuramsal yaklaşımın tahmin yetkinliğinin, yapay ?BİMRock?lar için oldukça yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.