Aynı konuşmacıya ait sesbilgisel parametrelerin yaşa bağlı olarak değişiminin adli sesbilgisel açıdan incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adli Bilimler A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERKAN BURUCU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE ZEYNEP AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada yetişkin (33-39) ve ileri yaş grubunda (70-89) bulunan toplam 4 erkek, 3 kadın Türk konuşmacının kısa ve uzun dönemler halinde yaptıkları konuşmalar analiz edilmiştir. Kısa dönem kayıtlar olarak yetişkin yaş grubundaki 3 erkek, 2 kadın konuşmacının yaklaşık 3 ay önceki kaydıyla 5 yıl önceki kaydındaki konuşmaları karşılaştırılmıştır. Uzun dönem kayıtlar olarak ileri yaş grubundaki 1 erkek, 1 kadın konuşmacının 11 ve 40 yıllık süreçteki konuşmaları bir biriyle karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalarda, adli konuşmacı tanıma incelemelerinde kullanılan klasik ve otomatik karşılaştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Kısa dönemli kayıtlar metin okuma ve doğal konuşma içerecek biçimde ses izolasyonu yapılmış laboratuvar ortamında kaydedilmiştir. Uzun dönemli kayıtlar ise radyo ve televizyon yayınlarında kullanılan konuşma kayıtlarından elde edilmiştir. Kayıtlar üzerinde yapılan karşılaştırmalar konuşma seslerinin frekans parametreleri olan (F1, F2, F3, F4 ve Fo) değerleri üzerinde yapılmıştır. Karşılaştırmalar sonucunda, (i) yaşlanmaya bağlı olarak Fo frekansındaki değişimin kadın ve erkekte farklı eğilim gösterdiği, (ii) yetişkin yaş grubundaki konuşmacıların formant frekanslarında anlamlı bir değişimin olmadığı, (iii) ileri yaş grubundaki konuşmacıların kadın için 11 yıl, erkek için 16 yıl aralıklı kayıtlarında F3 ve F4 formantlarında anlamlı değişimler olduğu gözlenmiştir.