Uç değerler teorisi ve Türkiye deprem verisi üzerine bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERPİL GÜNEY AKKOYUN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SERPİL AKTAŞ ALTUNAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Uç Değer Teorisi (UDT) geniş olarak incelenmiştir. Uygulamada günümüzde popüler olan hidroloji, meteoroloji ve ekonomi üzerine yapılan çalışmaların aksine Türkçe literatürde daha önce uygulaması bulunmayan UDT'nin deprem verileri üzerine analizi yapılmıştır. UDT geçmişte meydana gelen sınırlı sayıdaki beklenmeyen uç olaylardan hareketle gelecekte bu olayın meydana gelme olasılığını bilimsel bir yolla açıklamaktadır. Gerçekleşme olasılığı çok düşük fakat etkileri çok büyük olan bu olayların tahmini son derecede önemlidir. Özellikle ülkemiz gibi doğal afetlerle iç içe yaşayan ülkelerde belirlenen bir zaman aralığında belirli bir büyüklüğün üzerinde deprem olma olasılığının, belli hata payı içerisinde tahmini gerek kamu sektörü gerekse de özel sektör için ekonomik ve sosyal yönden çok büyük avantaj sağlayacaktır. Çalışmamızda 1900-2014 yıllarında meydana gelen deprem verileri esas alınmış ve UDT tahmin yöntemlerinden Bloktaki Değerlerin En Büyüğü (BDEB) ve Eşik Seviyesini Aşan Değerler (ESAD) yöntemleri kullanılarak 50 ve 100 yıllık tahminler elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Uç Değerler Teoremi, Bloktaki Değerlerin En Büyüğü Yöntemi, Eşik Seviyesini Aşan Değerler Yöntemi, Deprem.