VVER 1200 reaktörünün ilk yakıt çevrimindeki nükleer madde envanteri için veri seti oluşturulması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nükleer Enerji Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESİN ŞEKER ÜNKARACALAR

Danışman: Banu Bulut Acar

Özet:

Nükleer güç reaktörlerinden çıkan kullanılmış nükleer yakıtın güvenli, emniyetli ve sürdürülebilir yönetimi, ulusal ve uluslararası stratejiler, prosedürler ve politikalarla desteklenmesi gereken, uzun vadeli taahhüt gerektiren bir süreçtir ve nükleer enerjinin sürdürülebilirliği için önemlidir. Kullanılmış nükleer yakıt yönetiminde depolama, yeniden işleme, bölme ve dönüştürme ya da bertaraf gibi stratejiler uygulanabilir. Söz konusu stratejilerin seçiminde ve uygulanması sırasında kullanılmış nükleer yakıt içerisindeki nükleer madde envanterinin bilinmesi gerekir. Bu çalışmada, ülkemizde Mersin Akkuyu'da inşaası devam etmekte olan VVER-1200 (Vodo-Vodyanoy Energetichesky Reaktor) reaktörlerinde ilk kor yüklemesinde yer alacak yakıt demetlerinin reaktörden çıkarıldığındaki nükleer madde envanterinin belirlenmesi ve kullanılmış yakıt yönetiminde kullanılabilir bir veri seti oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, VVER-1200 reaktörü ilk kor yüklemesinde yer alabilecek yakıt demetleri için Serpent Monte Carlo kodu ile yanma analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, kullanılmış nükleer yakıt demetlerinin radyoizotop içeriği, aktivitesi ve ısıl gücü gibi kullanılmış nükleer yakıt yönetiminde önemli özelliklerine ilişkin veri setleri oluşturulmuştur. Ayrıca, yakıt demetinin yanma oranı, yakıt demetlerindeki yakıtın zenginliği, soğutucu ve yavaşlatıcı olarak kullanılan hafif su içerisindeki borik asit konsantrasyonu, yakıt demetlerinde yer alan yanabilir nötron soğurucu yakıt çubuklarının (Integrated Burnable Absorber – IBA) sayısı, IBA yakıt çubuklarındaki yakıt zenginliği ile nötron soğurucu olarak kullanılan Gd miktarı gibi değişkenlerin kullanılmış yakıt nükleer madde envanterine etkisi belirlenmiştir.