Kahramanmaraş ve Ankara merkezli geleneksel ağaç oymacılığı sanatı ve geleneğin ustaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR MADEN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NEBİ ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçmişi tarih öncesi döneme dayanan geleneksel ağaç oymacılığı sanatı, farklı disiplinlerin farklı bakış açılarıyla çalıştığı bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüze kadar yapılan çalışmaların daha çok eser merkezli olduğu ve sanatçı merkezli çalışmaların sayısının oldukça az olduğu tespit edilmiştir.Halkbilimi çalışmalarında maddi kültür kapsamında değerlendirilen el sanatları, dolayısıyla da ağaç oymacılığı sanatı, onu ortaya koyan sanatçı ile birlikte değerlendirildiğinde anlam taşımaktadır. Bu bakış açısıyla sanatçı en az eser kadar değerlidir.Ağaç oymacılığı sanatını, sanatçıyı merkeze alarak ele alan bu çalışmada, geleneğin ustalarının sanatı meslek olarak seçmesi, geleneksel eğitim sürecindeki konumları ve yetiştirilmeleri, ağaç oyma sanatını icra edenlerin kimliği olarak oymacı kimliği, kimliğin anlatılar yoluyla dışa vurumu, oymacıların sanatı ve oymacılık sanatını algılayışı, meslek ahlakı ve sorunları ve ağaç oymacılığının meslek inançları incelenmiş; Ankara ve Kahramanmaraş'tan seçilen onar usta tanıtılarak eserlerinden örnekler verilmiştir.Ağaç oymacılığının üretim boyutunda oymanın yapılışı ve oyma teknikleri, oymacılıkta kullanılan araç gereçler, oyma motifleri ve ağaç oymacılığı ürünleri ele alınmıştır.Ağaç oymacılığı sanatı aynı zamanda icracısının işi ve geçim kaynağı olduğundan, konunun ekonomik boyutu da bulunmaktadır. Kültürel ekonomik açıdan değerlendirilen oymacılık sanatında satıcılar ve müşteriler de konunun içerisine dâhil edilmiştir.Ağaç oymacılığı geleneğin aktarılması ve yaşatılmasında karşılanılan sorunlar ifade edilerek bu sorunlara çözüm önerilerinde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Maddi kültür, ağaç oymacılığı, kültür ekonomisi, Ankara, Kahramanmaraş.