Pubertal jinekomasti olgularında tamoxifen tedavisinin pubertal kemik gelişimi üzerindeki etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aile Sağlığı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM AKGÜL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NURAY KANBUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Puberte sırasında, her iki cinsiyette de endojen östrojen, epifizler üzerinde bifazik etki göstererek, düşük düzeylerde ergenin uzamasına ve kemik kitlesinin artmasına, yüksek düzeylerde ise epifizlerin kapanmasına neden olmaktadır. Erkek ergenlerde pubertal kemik gelişiminin zirve yaptığı Tanner evre 3-4, aynı zamanda, pubertal jinekomasti prevalansının en yüksek olduğu evrelerdir. Pubertal jinekomasti tedavisinde etkinliği gösterilmiş olan tamoxifen, bir selektif östrojen reseptör modülatörüdür ve pubertal kemik gelişimine etkileri bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, pubertal jinekomasti tedavisinde kullanılan tamoxifenin, ergenlerde kemik mineral dansitesi ve iskelet maturasyonu üzerine olumlu veya olumsuz etkilerinin değerlendirilmesidir. Tedavi başlamadan önce çift bölge Kemik Mineral Dansitesi (KMD) çekilen, tamoxifen tedavisi en az 4 ay devam eden ve tedavi tamamlandıktan sonra 2. ayda KMD'si tekrarlanan 20 olgunun dosyası retrospektif olarak incelenmiştir. DXA (Dual Enerji X-Ray Absorbsiyometri) ile KMD ölçümleri, lumbar vertebra ve sol proksimal femurda çift yönlü yapılmıştır. Değerlendirme için toplam Z skorları ve mutlak KMD (g/cm2) değeri kullanılmıştır. Ayrıca tedavi öncesinde ve birinci yılın sonunda kemik yaşı ve boy değerlendirilmesi yapılmıştır. Tedavi öncesi ve sonrası KMD ölçümleri karşılaştırıldığında, mutlak KMD değerlerinde (g/cm2), hem lumbar (p=0,002) hem de proksimal femur bölgesinde (P=0,001) istatistiksel anlamlı artış belirlenmiş ancak Z-skorlarında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Bu sonuç, tamoxifen tedavisi alan bu erkek ergenlerde, yaş, cinsiyet ve pubertal gelişimlerine uygun ve beklenen düzeylerde KMD artışı olduğunu göstermektedir. Tamoxifen tedavisinin iskelet maturasyon hızı üzerinde etkisi istatistiksel anlamlı saptanmamıştır (P=1,112). Sonuç olarak erkek ergenlerde KMD ve iskelet maturasyonunun tamoxifen tedavisinden etkilenmediği bulunmuş ve pubertal jinekomastide tamoxifen tedavisinin etkin olmasının yanında, pubertal kemik gelişimi açısından da güvenli olduğu gösterilmiştir.