Doğrusal Karma Modelde Varyans Bileşenlerinin Sağlam Kestiriciler ile Tahmini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA AYOĞLU ÇELTİKÇİ

Danışman: Semra Türkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada doğrusal karma modelde varyans bileşenlerinin sağlam kestiriciler ile nasıl tahmin edildiği açıklanmış ve gerçek bir veri kümesi üzerinde uygulama yapılmıştır. Bu amaçla ilk olarak doğrusal karma modelde sabit, rasgele etki ve varyans bileşenlerinin tahmin yöntemlerine değinilmiştir. Daha sonra, doğrusal karma modelde aykırı değerler ve aykırı değerleri ortaya çıkarmak için kullanılan ölçütler tanıtılmıştır. Aykırı değerlerin olması durumunda aykırı değerleri çıkarmak yerine aykırı değerlerin parametre kestirimleri üzerindeki etkisini azaltan sağlam tahmin yöntemleri kullanılır. Tez çalışmasında doğrusal karma modelde aykırı değer olması ya da verilerin dağılımının çarpık olması durumunda kullanılan sağlam kestiriciler üzerinde durulmuştur. Tasarım uyarlamalı ölçek tahmini ile doğrusal karma modelde varyans bileşenlerinin sağlam tahminlerinin elde edilmesi için gerekli algoritma adımları açıklanmıştır. Uygulamanın ilk bölümünde literatürde yer alan ve aykırı değerler içeren küçük bir veri setinin sağlam doğrusal karma model tahminleri verilmiştir. Bu verinin analiz edilmesinde temel amaç sağlam tahminin özellikle küçük örneklemlerde aykırı değerler olması durumunda daha iyi sonuçlar verdiğini göstermektedir. Uygulamanın ikinci bölümünde, daha önce Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen "Milli Ağaç Islah Programı" nda Antalya Bölgesi'ndeki Kızılçam ağaçları projesinde doğrusal karma model ile tahmin edilen sekizinci yaş boy değerlerine ilişkin parametre tahminleri, varyans bileşenleri, genetik parametreler ve ıslah değerleri sağlam doğrusal karma model ile tahmin edilmiştir.