Tasarım eğitimine alternatif bir öğrenme yaklaşımı: Transmedya hikaye anlatımı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İç Mimarlık Ve Çevre Tasarımı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVGİ ASLANTAŞ

Danışman: Pelin Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tasarım bir düşüncenin somutlaşmasına kadar geçen bütün süreci, eylemleri ve sonuç ürünü kapsayan bir kavramdır. Bir düşünceden somut bir ürüne doğru evirilen bu süreçte tasarımcı araçları, düşüncelerin dışa vurulmasını sağlayarak, değerlendirilmesine ve tasarım bilgisinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Dolayısıyla tasarım eğitiminde bilgi, tasarım araçlarının bilgiyi tasarım durumları arasında işlemesi sürecinde yapılandırılır. Bugün içinde bulunduğumuz yüzyılda eskiz, çizim teknikleri, perspektif, diyagram, kolaj, bilgisayar programları, gerçeklik araçları, medya araçları, somut etkileşimli araçlar, internet tabanlı araçlar gibi tasarım araçları yönünden büyük bir çeşitlik görülmektedir. Alanyazında ise gelişen her yeni aracın tasarımcıya sunduğu zihin-beden ve çevre etkileşimi ile tasarımcının tasarlama edinimini farklılaştırdığı vurgulanmaktadır. Buna rağmen çalışmalarda ya tek bir tasarım aracına odaklanıldığı ya da araçların dijital/sayısal ve geleneksel/analog olarak karşılaştırılarak ele alındığı görülmekte dolayısıyla tasarım araçlarının tasarlama edinimine katkısını bütüncül olarak ele alan bir çalışma yapılmadığı görülmektedir. Literatürdeki bu sınırlı bakışı problem edinen çalışma, tasarım araçlarının çoklu durumunu ve çeşitliliğini tasarım eğitiminde farklı tasarlama edinimleri için bir fırsat olarak görmektedir. Bu bağlamda alternatif bir tasarım yaklaşımı olarak önerilen transmedya hikâye anlatımı yaklaşımının tasarım araçlarının çeşitlenmesine ve böylece tasarlama ediniminin farklılaşmasına katkısını zihin, beden ve çevre etkileşiminde sorgulanmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmanın kurgusu doğrultusunda önerilen yaklaşımdan sunum aşamasında faydalanılması planlanmıştır. Çalışmada sunum, tasarım sürecinin bitiminden sonra temsillerin organize edilip paftaya dönüştürülmesinden ziyade tasarım sürecinin bir parçası ve son aşaması olarak ele alınmaktadır. Nitel araştırma yönteminden faydalanılarak oluşturulan çalışmada, İstanbul Teknik Üniversitesi İç Mimarlık Bölümü 2023-2024 Bahar Döneminde ICM-246E kodlu İç Mimarlık Proje I dersinde 13 öğrenci ile durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Durum çalışmasında öğrencilerin önerilen yaklaşım doğrultusunda kullandığı tasarım araçları ve ortamları gözlemci metotla toplanarak, değişen tasarım araçlarıyla tasarlama ediniminin farklılaşması analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda önerilen yaklaşımın öğrencilerin tasarım sürecinde kullandığı tasarım araçlarını çeşitlendirdiği, tasarlama ediniminin farklılaşmasıyla öğrenmenin derinleşmesine ve kalıcılığına katkı sağladığı böylece tasarım stüdyolarında sunumun tasarım sürecinde kullanılabileceği ortaya konulmuştur.