Çoklu cisim kadın kafa-boyun modelinin geliştirilmesi ve doğrulanması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FATMA NUR ŞEN

Danışman: SELÇUK HİMMETOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde, kadınlar trafikte yaya, yolcu ve sürücü rolleriyle aktif olarak yer almaktadır. Trafik kazaları ve sonucunda oluşan yaralanmalar ve ölümler dünya genelinde önemli sorunlarından biridir. Trafik kazalarından elde edilen veriler, cinsiyete göre incelendiğinde kadınların yaralanma ve ölüm oranlarının erkeklere kıyasla daha düşük olduğunu göstermektedir. Fakat, yaralanma riski olarak incelendiğinde kadınlarda bu riskin fazla olduğu saptanmıştır. Araç kazalarından kaynaklı yaralanmalarını önleme ve sonuçları azaltma amaçlı geliştirilen çarpışma testi yönetmelikleri, araç ve yolcu güvenliğinin en temel ögeleridir. Bu testlerin temelini hesaplamalı modeller ve test mankenleri oluşturmaktadır. Trafik kazaları arasında sıklıkla görülen türlerinden biri de arkadan çarpışma kazalarıdır. Bu tür kazalarda, başın üst vücuda göre ani hareketi boyun yaralanmalarına sebep olmaktadır. Genel olarak hafif yaralanmalar olarak değerlendirilmelerine rağmen, kadınlar için daha ciddi sonuçlara ve uzun süren belirtilere neden olmaktadır. Riskleri azaltmak ve önlemek amacıyla geliştirilen güvenlik testlerinde arkadan çarpışma durumları ve kadın anatomisine yönelik test mankenlerinin eksikliği sorunlara neden olmaktadır. Literatürde mevcut olan ve testlerde kullanılan mankenler kadın popülasyonun çoğunluğunu temsil etmemektedir. Bu tez çalışmasında ise, arkadan çarpışmalar sonucunda oluşan boyun yaralanmalarını daha kapsamlı incelemek ve etkilerini azaltmak amacıyla , kadın nüfusunu daha iyi temsil eden 35% persentil çoklu gövde kafa ve boyun modeli tasarlanmıştır. Geliştirilen bu model, literatürde bu persentildeki ilk kadın modeli olma özelliğini taşımakta ve gelecekteki test prosedürlerinin geliştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: arkadan çarpışma, boyun yaralanmaları, kadın çoklu gövde kafa ve boyun modeli