Türk Yurdu dergisinde milli kimlik unsurları üzerine tartışmalar: 1911 - 1918
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YALÇIN YILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NEVİN GÜNGÖR ERGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kimlikle ilgili tartışmalara katkı sağlamak amacıyla yapılan bu çalışmanın konusu; Türkçülük ideolojisinin yayın organı olan Türk Yurdu Dergisinin 1911-1918 yılları arasındaki yayın döneminde, milli kimlik unsurları üzerine yapılan tartışmalardır. Milliyetçilik kuramları –ilkçi, modernist, etno sembolcü- incelenmiş ve bu kuramlar çerçevesinde milli kimlik unsurları olarak; mefkure, tarih, kültür (dil, din), vatan, iktisat kavramları belirlenmiştir. Bu kavramlarla ilgili olarak Dergi'de düşüncelerini aktaran yazarların metinleri incelenmiştir. Toplamda 73 yazarın 237 adet makale/metni değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Aydınlara göre Türkler, milli kimliklerine sahip çıkmadıkları için "birbirlerinden ayrı, dağınık, habersiz ve perişan bir halde yaşamaktadırlar". Bu olumsuzluğu ortadan kaldırmak için Türklere milli bilinç verilmeli ve milli kimlik sahibi olmaları sağlanmalıdır. Bunun için aydınlar tarafından mefkure olarak bütün Türklerin birlikteliğinin gerekli olduğu savunulmuştur. Aydınlar; dili; milletin ana unsuru, hafızası, kimliğin ve medeniyetin temeli olarak görmüştür. Aydınlar, bu düşünceden hareketle bütün Türkler arasında dil aracılığıyla Türk birliği sağlanması ve dilin sadeleştirilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Aydınlar, kimliğin dilden sonraki en önemli unsurunun din olduğunu, ancak dinin de kimlik oluşumu için tek başına yeterli olmadığını dile getirmişlerdir. Dinin devrin şartlarına göre yeniden yorumlanması gerektiğini vurgulamışlardır. Dergide Türklerin, kendi tarihlerini kendilerinin araştırıp öğrenmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Aydınlara göre Türklerin tarihini öğrenmeleri "adam olmak" ve "yaşamak" ile eşdeğer olup aynı zamanda "milli ve dini bir vazife"dir. Aydınlar; Hititler, Sümerler ve Akadların da Turani olduğu görüşündedirler. Vatan kavramı, Osmanlı topraklarında yaşayan Türk yazarlar için öncesinde sadece üzerinde yaşanan toprakları ifade etmekteyken Rus coğrafyasından gelen Türk yazarların etkisiyle Türklerin yaşadığı bütün topraklar olarak genişlemiştir. Aydınlar "Osmanlı Devleti'nin siyasi bağımsızlığının öncelikle iktisadi bağımsızlığa bağlı olduğunu düşünmektedirler. Bu sebeple Türk burjuvasının yaratılması gerektiğini savunmuşlardır. Milli kimlik unsurları üzerine yapılan tartışmalarda Balkan ve I. Dünya Savaşının büyük etkisinin olduğu anlaşılmaktadır. Anahtar Sözcükler Türk Yurdu, milli kimlik unsurları, mefkure, kültür, dil, din, tarih, vatan, iktisat.