Soğuk-hareketsizlik stresinin farelerin periferal kanındaki yardımcı T hücre yanıtına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT DOĞAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BİLGE PEHLİVANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Stresin organizmada stres sisteminin uyarılması ile oluşan özgül olmayan yanıt, bağışıklık sistemini etkileyerek pek çok hastalığın fizyopatolojisinde yer alır. Kazanılmış bağışıklık sistemi yanıtı ve kontrolünde yardımcı T hücrelerinin (Th) görevleri çok önemlidir. Th [Th1, Th2, Th17, düzenleyici T (Treg)] hücrelerinin alt tiplerinin dengesi, sağlık ve hayatta kalış için anahtardır. Akut ve/ya kronik stresin bağışıklık sistemine etkileri farklıdır. Stresin bağışıklık sistemi hücrelerine etkileri üzerinde şimdiye kadar fikir birliğine varılamadığı için; bu çalışmada akut veya kronik strese maruz kalan farelerde periferal kandaki Th lenfositlerinin dağılımı ve işlevlerini incelemeyi amaçladık. Kontrol (K), AS ve KS gruplarına (n=11/grup) rastgele yerleştirilen erişkin erkek Swiss-albino fareler, 2 saat +40C'de kafes içinde serbest, 2 saat oda sıcaklığında kısıtlayıcıda tutuldu. Soğuk-hareketsizlik stresi AS protokolünde bir, KS protokolünde artarda beş gün uygulandı. Deneyden sonra alınan kan örneklerinde serum kortizol seviyeleri; serum IL-4, INF-γ ve IL-17 sitokin düzeyleri ölçüldü ve akım sitometrisi ile lenfosit alt tiplemesi yapıldı. Deneyler sonlandıktan sonra tüm gruplardaki hayvanlar benzer zamanlarda eksanguinasyon ve yüksek doz anestezi ile feda edildi. Sonuçlar SPSS 20.0 paket programı ile değerlendirildi. AS ve KS gruplarında lökosit sayısı artmıştı (p<0,05). Stres protokolleri Th hücrelerinin yüzdesinde değişiklik yaratmazken, dağılımı değiştirdi. Treg hücreleri AS grubunda artış gösterdi (p<0,05). Sitokin profilleri AS ve KS gruplarında farklı bulundu. AS grubunda INF-γ ve IL-17 en yüksek değerde (p<0,05) ölçülürken, IL-4 için en yüksek değer (p<0,05) KS grubunda saptandı. Farelerde soğuk/hareketsizlik stresinin farklı sürelerle uygulanması, bağışıklık sistemi yanıtını değiştirmektedir. Buna göre AS grubunda bağışıklık sistemi yanıtı Th1/Th17 aracılı hücresel yanıt lehine güçlendirirken, KS grubunda Th2 aracılı hümoral yanıta kaymıştır. Treg hücrelerinde gözlenen değişiklikler stresin süresi ile değişmektedir. Bu da efektör ve Treg hücreleri arasındaki dengenin değişmesine neden olmaktadır. Th hücrelerinin modülasyonu bağışıklık sisteminin dis/malfonksiyonu ile gelişen hastalıkların açıklanabilmesi için bir adım olacaktır.