Duygu düzenlemenin yordayıcıları: Üst duygu, duygudurum ve ebeveyn duygusal erişilebilirliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEHİDE KELEK
Danışman: Türkan Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyaya gelen her bir bireyin yaşam boyu süren gelişim görevlerinden biri, etkin duygu düzenleyebilmeyi öğrenmesidir. Bu araştırmanın amacı beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin duygu düzenlemede yaşadıkları zorluk düzeyini üst duygu, duygudurum ve ebeveyn duygusal erişilebilirliği açısından incelemektir. Ayrıca bireylerin duygu düzenlemede yaşadıkları zorluk düzeyi çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 18-25 yaş aralığındaki 882 kişi (%58.2 kadın, %41.8 erkek) oluşturmaktadır. Bu kişilere uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılmış olup, verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği, Üst Duygu Ölçeği, Kısa Duygudurum İçe Bakış Ölçeği ve Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Araştırmanın demografik değişkenlerine yönelik analizlerinde bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA); temel araştırma problemi içinse hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, beliren yetişkinlik dönemindeki katılımcıların duygu düzenlemede yaşadıkları zorluk düzeyinde cinsiyete, ebeveynlerin eğitim durumuna, ebeveynlerin evlilik durumuna ve babanın psikolojik bir rahatsızlığa sahip olduğu algısına göre anlamlı düzeyde bir fark bulunmamışken; travmatik olarak algılanan bir yaşam olayına maruz kalma durumuna ve bireyin kendisi ile annesinin psikolojik bir rahatsızlığa sahip olduğu algısına göre anlamlı bir düzeyde bir fark bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda ise, duygu düzenlemede yaşanan zorluk düzeyini en çok üst duygunun, ardından duygudurumun ve en az da ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Duygu düzenleme zorluk düzeyini olumlu üst duygu, keyifli duygudurum ve anne-baba duygusal erişilebilirliği negatif yönde yordarken; olumsuz üst duygu ve keyifsiz duygudurum pozitif yönde yordamaktadır. Elde edilen bu bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.Anahtar sözcükler: duygu düzenleme, üst duygu, duygudurum, ebeveyn duygusal erişilebilirliği, beliren yetişkinlik