Protein C saflaştırılması için moleküler baskılanmış adsorbentler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİNNAZ DEMİRCİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ADİL DENİZLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Protein C (PC), insan pıhtılaşma sistemi için önemli bir antikoagülant ve antitrombotiktir. Protein C, pıhtılaşma önleyici etkisini protein S (PS) ile birlikte FVa ve FVIIIayı inaktive ederek gösterir. Protein C, insan kanında 4 µg/mL derişiminde bulunur. Eksikliğinde damarlarda tromboz oluşma riski yüksektir. Bu kan pıhtıları (trombositler) damar yüzeyinden kopup kan akımına karıştığında felç, kalp krizi ve pulmoner emboli?ye neden olabilmektedir. Kan pıhtılaşması erken fark edilip tedavi edilmezse hayatı tehdit edici olabilir. Protein C eksikliği olan hastaların tedavisi için yaygın olarak heparin ve coumadin kullanılmaktadır. Ancak bu ilaçlar aşırı iç kanama, felç, organ yetmezliği gibi tehlikeli yan etkilere sahiptir. Buna karşılık, Protein C'nin herhangi bilinen bir yan etkisi yoktur; bu yüzden, protein C'nin tedavi olarak yerini alması çok ümit vericidir. Moleküler baskılama, moleküler kalıp kullanılarak polimerik matriksde tanıma bölgeleri oluşturan bir teknolojidir. Moleküler baskılanmış polimerler hazırlanması kolay, dayanıklı, ucuz ve moleküler tanıma yeteneği olan polimerlerdir. MIP'ler yapay bir afinite ortamı olarak kabul edilebilir. Kriyojeller sıfırın altındaki sıcaklıklarda üretilen makrogözenekli polimerlerdir. Gözenekli kriyojeller geniş gözenekler, kısa difüzyon yolu ve düşük basınç düşmesi ve hem adsorpsiyon hem de elüsyon için çok kısa direnç zamanı gibi birçok avantajıyla geleneksel protein bağlama matrikslerine çok iyi bir alternatiftir. Bu çalışmanın amacı, sulu çözeltiden Protein C saflaştırılması için kullanılacak Protein C baskılanmış poli(hidroksietil metakrilat) süpermakrogözenekli kriyojeller hazırlamaktır. MIP kriyojeli hazırlamak için Cu2+ iyonları varlığında kalıp Protein C ile kompleks oluşturan metal şelat monomeri [N-metakriloil-(L)-histidinmetilester (MAH)], çapraz bağlayıcı olarak metilen-bis(akrilamid) (MBAAm) ve başlatıcı/aktivatör çifti olarak amonyum persülfat (APS)/N,N,N?,N?-tetrametilen diamin (TEMED) kullanılarak hidroksietil metakrilat (HEMA) ile kopolimerize olmuştur. Polimerizasyon tamamlandıktan sonra, kalıp protein C molekülleri 1.0 M NaCl çözeltisi kullanılarak MIP kriyojelden uzaklaştırılmıştır. Protein C baskılanmış P[HEMA-MAH/Cu(II)] kriyojele sulu çözeltiden Protein C adsorpsiyonu sürekli sistemde çalışılmıştır. Hazırlanan Protein C baskılanmış [P(HEMA-MAH/Cu(II)] kriyojeller spesifik yüzey alanı 31.5 m2/g, şişme oranı ise % 88.4?dür. Maksimum Protein C adsorpsiyon kapasitesi 30.4 mg Protein C/g kriyojel?dir. Seçici bağlama çalışmaları hemoglobin ve insan serum albumini varlığında yapılmıştır. Protein C/hemoglobin ve Protein C/insan serum albumini için MIP kriyojelin bağıl seçicilik katsayısı baskılanmamış PHEMA kriyojelinkine göre sırasıyla 2.37 ve 8.89 kat daha fazla görülmüştür. Protein C için MIP kriyojelinin seçiciliği protein sıvı kromatografisi ile doğrulanmıştır. MIP kriyojel, protein C bağlama kapasitesinde azalma olmaksızın birçok kez kullanılmıştır. Anahtar Sözcükler: Kriyojeller, Moleküler baskılama, Moleküler tanıma, Protein C, Protein adsorpsiyonu, Afinite bağlanma.