Applicability of translation criticism approaches to different text types


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TUNCAY TEZCAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ELİF ERSÖZLÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çeviri eleştirisi çeviriyi nesnel bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ancak, çeviriler önceleri sistemsiz bir şekilde değerlendirilmekte ve çeviri eleştirisi öznel değerlendirmelerle sınırlı kalmaktaydı. Çeviri eleştirisindeki temel eğilim "hata avcılığı" yapmaktan öteye geçemiyordu. Çeviri çalışmalarının akademik bir disiplin haline gelmesiyle çeviri eleştirisine olan yaklaşım önemli ölçüde değişiklik gösterdi. Çeviri eleştirisi için yeni yaklaşımlar öne sürüldü. Bu tez çeviribilim paradigmaları çerçevesinde değerlendirilen çeviri eleştirisi modellerinin farklı metin türleri üzerinde uygulanabilirliğini analiz etmeyi amaçlamıştır. Yapılan analiz çerçevesinde sırasıyla Popovic, Koller, Reiss, House, Broeck, Toury ve Berman'ın çeviri eleştirisi yaklaşımları farklı metin türlerine uygulanmıştır. Bu çeviri eleştirisi yaklaşımlarının uygulanabilirliğini ortaya koymak için kuramsal çerçeve olarak Katharina Reiss'ın bilgilendirici, anlatımsal ve işlemsel metin türlerini içeren metin tiplendirmesi kullanılmıştır. Son olarak, çeviri eleştirisi yaklaşımlarının yeterli olduğu ya da yetersiz kaldığı yönleri her bir metin türü için verilen örneklerle tartışılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen bulgular çeviri eleştirisi yaklaşımlarının uygulanabilirliğinin Reiss'ın önerdiği metin türlerine göre değişiklik gösterdiğini ortaya koymuştur. Analiz kısmındaki örnekler ışığında, bu çalışma çeviri eleştirisi yaklaşımlarının seçilen metin türlerine kısmi bir şekilde uygulanabilmesinden dolayı tüm metin türleri için geçerli bir çeviri eleştirisi olmadığı sonucuna varmıştır. Bu yüzden farklı çeviribilim paradigmaları çerçevesinde ortaya çıkan çeviri eleştirisi modellerinin belirli metinler üzerinde uygulanabilir olduğu gözlemlenmiştir.