İkinci dünya savaşı yıllarında çıkan yurt ve dünya dergisinde ekonomi tartışmaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BARIŞ ÇATAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YUNUS KOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

II. Dünya Savaşı yılları gerek siyasal, gerek ekonomik gerekse sosyal açıdan her milletten birçok insana zor günler yaşatmıştır. Bunun bir tezahürünü Türkiye?de de görmekteyiz. Toplum, savaş koşullarında kendisi açısında problemli gelişmeleri göğüslemeye çalışırken, siyaset arenası da her renkten fikri içinde barındırıyordu. Bütün bunlara rağmen iki ana akımdan söz etmek mümkündür. Bunlardan ilki, Türkiye?deki ulus-devletin kendini tahkim etme süreciyle de ilgili olarak, Nazi Almanyasını ve Faşist İtalyayı kendisine model olarak gören ırkçı-turancı harekettir. Bu siyasetin, Türk siyasi arenasında 1944?lere dek bir hayli etkili olduğunu görmekteyiz. Diğer taraftan bu ırkçı-turancı yaklaşımı eleştiren, savaşın yaşattıklarının/olumsuz koşullarının altını çizen, gelişmelere daha evrensel yaklaşan ve bu minvalde çözümler üretmeye çalışan bir yaklaşım da vardı. Bu yaklaşım İstanbul?da Tan Gazetesi tarafından temsil edilirken, Ankarada Yurt ve Dünya tarafından gündeme getiriliyordu. Yurt ve Dünya (1941-1944) Niyazi Berkes, Adnan Cemgil, Behice Boran, Mediha (Berkes) Esenel, Pertev Naili Boratav, Muzaffer Şerif tarafından Ankara?da çıkartılan aylık-süreli bir yayındır. Bu tez, Ankarada Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi çevresinde oluşturulan bu yayımın, kendi döneminin akademik muhalefetini temsil ettiğini ortaya koymaya çalışacaktır. Tezimiz, yayının bu duruşunu çeşitli veçheleriyle göstermeye gayret edecektir. Öncelikle Yurt ve Dünyayı kendisine daha önce konu edinen çalışmalara bakılacaktır. Sonrasında yayının fiziksel özellikleriyle, maddi kaynaklarıyla tahayyülü sağlanmaya gayret edilecektir. Devamında Yurt ve Dünya?nın ?kurucu babaları?nın biyografilerinin inşası gündeme getirilecektir. Ardından problematik düzeydeki sorularla Yurt ve Dünya ve içinde varolduğu entelektüel, sosyal evren anlaşılmaya çalışılacaktır. Son olarak ise, Yurt ve Dünya?nın ana temalarından biri olan ekonomi, hem yerel hem de evrensel bağlamda gündeme getirilecektir.