Bütünleştirilmiş bilim ve sanat disiplinlerinin yaratıcı düşünme ve problem çözme becerilerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA YILMAZ GÜNDÜZ
Danışman: Eda Gürlen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilim ve sanatın ortak noktası insandır. Dünyayı anlamaya ve tanımaya çalışan insan; bilim ve sanatın varlığına ihtiyaç duymaktadır. Bilim ve sanatın bütünleştirildiği etkinliklerin alanyazındaki azlığı ve bu bütünleştirmenin sadece iki dersi bir araya getirme biçiminde algılanmış olması alanyazındaki dikkati çeken noktalardandır. Bu nedenle bilim ve sanatın bütüncül bir bakış açısıyla ele alınarak bütünleştirilmesi önemli görülmüştür. Öğrencilerin sanat ve bilim ile ilgili algılarının ve farkındalıklarının ne olduğuna, sanatla ilgili farkındalıklarının artmasına nelerin yardımcı olabileceğine, sanat ve bilimin bütünleştirilmesiyle üst düzey düşünme becerilerine yönelik kazanımların neler olabileceğine ilişkin yapılan bu araştırma Türkçe, matematik, hayat bilgisi ve fen bilimleri derslerinin tamamını bilim kapsamında; görsel sanatlar ve müzik derslerini de sanat kapsamında ele almaktadır. Araştırma bir eylem araştırmasıdır. Eylem araştırmasının yapısına uygun olarak nitel ve nicel veriler birlikte toplanmış ve kullanılmıştır. Araştırma iki deney ve iki kontrol grubunda gerçekleştirilmiştir. Deney gruplarında bilim ve sanatı bütünleştiren dört ayrı 'Bütünleştirilmiş Bilim ve Sanat Etkinliği (BBSE)' gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri 'Senaryolar' ve BBSE'ye İlişkin Gözlem Formları' ile toplanmıştır. Senaryoların analizinde Bağımsız Örneklemler t-testi kullanılmıştır. Gözlem formlarından elde edilen veriler frekans, yüzde değerleri ve ortalamalar şeklinde belirtilmiştir. Nitel veriler ise hem deney hem kontrol gruplarında yer alan öğrencilerle ve okuldaki tüm 3.sınıf öğretmenleriyle yapılan görüşmeleri ile toplanmıştır. Görüşme verileri içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada deney gruplarında uygulanan BBSE sonrasında öğrencilerin yaratıcı düşünme ve problem çözme becerisinin anlamlı düzeyde geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol gruplarındaki öğrencilerde yaratıcı düşünme ve problem çözme becerisi bakımından bir gelişme gözlenmemiştir. Deney gruplarındaki öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinin de geliştiği yine bulgularla ortaya konmuştur. Bilim ve sanat disiplinlerini bütünleştiren uygulamaların artırılmasının, gerekli materyallerin MEB tarafından temininin sağlanmasının, öğretmenlerin bütünleştirilen uygulamalar ve nasıl yapılandırılabileceği hakkında eğitimler almasının yaratıcı düşünme ve problem çözme becerisinin gelişimine katkı sunabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: bilim ve sanat, bütünleştirilmiş bilim ve sanat, bilim ve sanat etkinlikleri, disiplinlerarası öğretim, yaratıcı düşünme, problem çözme becerisi