Yüzeyde güçlendirilmiş raman spektroskopisi (YGRS) tekniği ile proteaz aktivitesi tayini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZİFE NUR YAZĞAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ TOPCU, İSMAİL HAKKI BOYACI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada proteaz aktivitesi tayini için yüzeyde güçlendirilmiş Raman spektroskopisi (YGRS)'ne dayalı yeni, hassas ve hızlı analiz sistemi geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla; iki farklı şekilde nanopartikül (altın nanoküre ve altın nanoçubuk) ve iki farklı analiz yüzeyi (altın kaplı cam yüzey ve polistren mikrotiter plaka) kullanılmıştır. Bu çalışmadaki nanopartiküller YGRS aktif hale getirilmek için YGRS işareti olan 5,5'-Ditiobis (2-Nitrobenzoik asit) (DTNB) ile işaretlenmiştir. Enzim konsantrasyonuna karşı, DTNB'nin 1326 cm-1 deki simetrik NO2 gerilmesine ait bandın grafiğe geçirilmesi ile kalibrasyon grafikleri elde edilmiştir. Bu çalışma için dört farklı analiz düzeneği tasarlanmıştır. Birincisi altın kaplı cam yüzey üzerine altın nanoküre (Platform 1a), ikincisi altın kaplı cam yüzey üzerine altın nanoçubuk (Platform 1b), üçüncüsü polistren mikrotiter plaka üzerine altın nanoküre (Platform 2a) ve dördüncüsü ise polistren mikrotiter plaka üzerine altın nanoçubuk (Platform 2b) şeklinde hazırlanmış yüzeydir. Nanopartikül geometrisinin ve hazırlanan yüzeylerin analiz sistemine etkileri incelenerek, en iyi çalışma kombinasyonu olarak altın nanoçubuklar ile altın kaplı cam yüzeylerin beraber kullanımı olan platform 1b seçilmiştir. Ayrıca, proteaz enziminin aktivitesinin tespit edilmesinde yüzeylere substrat olarak kazein ve sığır serum albumini (SSA) ayrı ayrı bağlanarak enzimin substrata olan spesifikliği incelenmiştir. Seçilen platform 1b düzeneğine ait çizilen kalibrasyon eğrisinde, proteaz aktivitesi ve YGRS sinyalleri arasındaki korelasyon 0.1 - 2.0 mU/mL konsantrasyon değerleri arasında doğrusal olarak bulunmuştur (R2= 0.979). Metodun doğrulanması için yöntem validasyonu yapılmış ve gözlenebilme sınırı (LOD) ve tayin alt sınırı (LOQ) değerleri sırasıyla 0.43 ve 1.30 bulunmuştur. Gün içi ve günler arası kesinlik için yapılan deneylerde yüzde bağıl standart sapma (RSD) değerleri sırasıyla % 2.5 ve % 3.6 olarak bulunmuştur. Proteaz aktivitesi için geliştirilen metodun gerçek gıda örneklerinde kullanılabilirliği de test edilmiştir. Bu amaçla, seçilen platform düzeneğindeki kalibrasyon eğrisinde gözlenen doğrusal ve doğrusal olmayan bölgelerde ayrı ayrı çalışılmıştır. Geri kazanım değerleri % 94 ile % 106 arasında değişmekte olup sonuçlar tatmin edici düzeydedir. Metot, ayrıca peynir yapımında kullanılan ticari enzim preparatı ve süt örnekleri üzerinde başarıyla uygulanmıştır.