Yüzeyde güçlendirilmiş Raman spektroskopisi kullanılarak ağır metal tayinine yönelik yeni sistemlerin geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAVVA TÜMAY TEMİZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İSMAİL HAKKI BOYACI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada yüzeyde güçlendirilmiş Raman spektroskopisi (YGRS) tekniği kullanılarak hızlı ve hassas ağır metal tayinine yönelik analiz sistemlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Buna göre insan sağlığı açısından büyük önem arz eden alüminyum, antimon, arsenik, kadmiyum ve kurşun olmak üzere beş ağır metal iyonu seçilmiştir. Tez çalışması iki aşamada yürütülmüş olup ilk aşamada ağır metal iyonlarının dendrimer molekülleri ve gümüş nanopartiküller varlığında ve yokluğunda sahip oldukları YGRS spektrumları incelenmiştir. Bu aşamada spektrum kalitesini etkileyen parametrelerden dendrimer ve partikül konsantrasyonunun analiz için optimum miktarları belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda seçilen metal iyonlarına özgü kalibrasyon eğrileri oluşturulmuştur. Oluşturulan kalibrasyon eğrileri incelendiğinde en hassas sonuçların Al+3 iyonu için D3 dendrimeri varlığında 1195-1236 cm-1, Sb+2 iyonu için D3 dendrimerleri varlığında 898- 953 cm-1, As+3 iyonu için D3 dendrimeri varlığında 356-504 cm-1, Cd+2 iyonu için D1 dendrimeri varlığında 627-669 cm-1 ve Pb+2 iyonu için D4 dendrimeri varlığında 900-940 cm-1 dalga sayısı aralığındaki spesifik bantların takip edilmesiyle elde edildiği görülmüştür. Bu kalibrasyon grafiklerinin doğrusallıklarını ifade eden gözlenebilme değeri (LOD) ve tayin alt sınır değeri (LOQ) ise Al+3, Sb+2, As+3, Cd+2 ve Pb+2 iyonları için sırasıyla 0.16, 0.10, 0.02, 0.04 ve 1.20 ppm ile 0.49, 0.31, 0.05, 0.11 ve 3.62 ppm olarak hesaplanmıştır. Tezin ikinci aşamasında toplanan YGRS verileri kemometrik analiz yöntemlerinden biri olan PCA ile işlenmiş ve her bir dendrimer varlığında beş metal iyonuna ait komplekslerin oluşturduğu grupların ayrı ayrı elde edilmesine ve bu sayede seçici analize imkan sağlayan PCA modelleri geliştirilmişti. Anahtar Kelimeler: Ağır metal tayini, YGRS, Dendrimer