İnfertilite Yaşayan Kadınlara Yönelik EMDR Odaklı Grupla Psikolojik Danışmanın Etkililiği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEYLA KAYA ALKILIÇ
Danışman: Özlem Haskan Avcı
Özet:Bu araştırmada ilk olarak infertilite yaşayan kadınların zorluk yaşadıkları alanları, psikolojik danışmanlık ihtiyaçlarını ve zorluklarla baş etmelerini kolaylaştıran faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda infertilite yaşayan kadınlarla nitel bir çalışma yürütülmüştür. Araştırmanın diğer amacı ise infertilite yaşayan kadınlara yönelik geliştirilen EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) odaklı grupla psikolojik danışmanlık programının infertilite yaşayan kadınların algıladıkları stres, damgalanma, kadın toplumsal cinsiyet rolü stresi ve benlik saygıları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ise ön test - son test - izleme testi kontrol gruplu yarı deneysel desene dayalı bir çalışma yürütülmüştür. Nitel veriler infertilite yaşayan 8 kadın katılımcıdan toplanmış; nicel çalışma 7 deney ve 7 kontrol grubu olmak üzere infertilite yaşayan 14 kadın katılımcı ile tamamlanmıştır. Nitel verilerin toplanmasında, kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ön test, son test ve izleme testine ilişkin veriler ise İnfertilite Stresi Ölçeği, İnfertilite Damgalanma Ölçeği, Kadın Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği ve İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nicel çalışmadan elde edilen sonuçlarda, infertilite yaşayan kadınların pek çok psikolojik ve toplumsal zorluk yaşamakta olduğu ve infertilite tanı ve tedavi sürecinde psikolojik danışmanlık desteğinin ve sosyal desteğin önemli olduğu görülmüştür. Nicel çalışmada ulaşılan sonuçlara göre, EMDR odaklı grupla psikolojik danışmanlık programına katılan kadınların kişisel alanda yaşadıkları infertilite stresi, algıladıkları damgalanma düzeyi ve kadın toplumsal cinsiyet rolü stresinin kontrol grubuna göre daha düşük; benlik saygılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın son bölümünde ayrıca deney grubunda yer alan katılımcıların süreç boyunca gösterdikleri değişime ilişkin uygulayıcı gözlem ve yorumlarına ve katılımcıların ifadelerine yer verilmiştir.