Biyoaktif, biyobozunur yeni bir yara örtü filmi hazırlanması ve karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN GÜNAYDIN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): DENİZ TANYOLAÇ
Özet:Sunulan tez çalışmasında, literatürde ilk kez ozonize zeytinyağının antimikrobiyal ve hücre yenileyici ajan olarak kullanımı ile etkili bir yara iyileştirme potansiyeline sahip kitre bazlı; özellikle nekrotik, enfekte ve düşük–orta eksüdalı yara dokuları için hızlı ve etkili bir şekilde iyileşme süreci sağlayacak, uygun fiziksel ve mekanik özellikte, şeffaf, yapışkan, biyoaktif, biyouyumlu, literatürde özgün değeri olan yeni yara örtü filmlerinin hazırlanması amaçlanmaktadır. Çalışmada, farklı deney sistemi tasarımlarıyla bileşen konsantrasyonları (kitre, ozonize zeytinyağı, gliserol, jelatin, genipin), ortam parametreleri ve kullanılacak yöntemler belirlenerek, standartlara uygunluğu test edilmiş yara örtü filmlerinin yüzeylerinde bulunan fonksiyonel grupların aydınlatılması ve sentez parametrelerinin yapıya olan etkilerinin belirlenebilmesi amacıyla, Fourier Dönüşümlü Infrared Spektrofotometresi (FT-IR), Termal Gravimetrik Analiz (TGA), Gaz Kromotogrofisi- Kütle Spektrometresi (GC-MS), Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopisi (H-NMR) ve Taramalı Elektron Mikroskopisi (SEM) kullanılarak yapısal karakterizasyon gerçekleştirilmiştir. Mekanik test analizlerinde çapraz bağlayıcı ajan içermeyen yara örtü filmlerinin kopma anındaki mukavemet değerlerinin 0.30-2.96 MPa ve uzama değerlerinin %14-198 aralığında olduğu, çapraz bağlayıcı ajan içeren filmler için kopma anındaki mukavemet değerlerinin 1-1.87 MPa ve uzama değerlerinin %74-105 aralığında olduğu tespit edilerek deri yüzeyinde rahatlıkla kullanılabilecekleri görülmüştür. Jelatin ve et model kullanılarak yapılan yara ve deri taklit çalışmaları ile şişme davranışının incelendiği model çalışmalarında, sadece ozonize zeytinyağı içeren yara örtü filmlerinin düşük ve orta eksudalı yaralar için 24 saatten önce değişimlerinin yapılarak, çapraz bağlama işlemi ile hazırlanan yara örtü filmlerinin ise 72 saate kadar yara üzerinde kullanılabileceği görülmüştür. Sentezlenen saf ozonize zeytinyağının yaklaşık 2700-2800 mEq O2/kg yağ aralığında yüksek bir peroksit değerine sahip olduğu; ancak hazırlanan yara örtü filmleri için bu değerin 793-379 mEq O2/kg yağ olarak etkili bir yara iyileştirmesi için yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Sentezlenen ozonize zeytinyağının E. coli, P. auregonisa ve S. aureus mikroorganizmaları üzerinde antimikrobiyal aktivite gösterdiği; ancak en güçlü etkiyi S. aureus mikroorganizmasına karşı gösterdiği, ozonize zeytinyağı ile hazırlanan yara örtü filmlerinin sadece S. aureus mikroorganizması üzerinde etkili olduğu görülmüştür. L929 hücrelerinin canlılığı üzerine yapılan in-vitro sitotoksitite çalışmalarında alınan MTT (3-4,5-dimetil-tiyazolil-2,5-difeniltetrazolyum bromid) analiz sonuçlarından ozonize zeytinyağı ve hazırlanan yara örtü film ekstraktlarının 24 saatlik inkübasyon süresi sonunda kontrole göre hücre canlılığını sırasıyla minimum ve maksimum olarak %35-%72 ve %47-%91 oranında azalttığı ancak 48 saat sonunda kontrol grubuna yakın hatta daha yüksek optik yoğunluk değerleri ile hücreler üzerinde sitotoksik etki göstermeyip hücrelerin çoğalıp yenilenmesine yardımcı oldukları görülmüştür. Yara örtü filmlerinin şişme davranışının Korsmeyer-Peppas kinetik modeli ile uyumlu olduğu ve şişme mekanizmasının difüzyon kontrollü olup, Fick tipi difüzyona modeli ile uyumlu olduğu görülmüştür. Tüm bu sonuçlar ışığında, tez çalışması kapsamında hazırlanan kitre bazlı ozonize zeytinyağı içerikli biyoaktif, biyoyumlu yara örtü filmlerinin yara dokuları için etkili bir yara iyileşme süreci sağlayacağı, bunun yanında milli ekonomi ile literatüre sahip olduğu özgün değeri ile yüksek katkı sağlayacağı düşünülmektedir.