Türkiye'de bağımsız düzenleyici kurulların fikri temelleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL KURBAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): DOĞAN NADİ LEBLEBİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1970'lerde ortaya çıkan ekonomik krizden klasik kamu yönetiminin neden olduğu hastalıklar sorumlu tutulmuştur. Hastalıkların tedavisinde ise Kamu Tercihi Kuramının prensipleriyle örtüşen ?Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ)? ve ?Yönetişim? kuramları/yaklaşımları tarafından, devletin ekonomideki rolünün azaltılarak düzenleme ve denetim alanına doğru küçülmesi, piyasa mekanizmasının öncü rolü üstlenmesi, kamu hizmetlerinin kamu yönetimi, özel sektör ve sivil toplum örgütleri (üçüncü sektör) eli ile sunulması, karar almada bu üçlü mekanizmanın etkin olması gerektiği fikri ileri sürülmüştür. Söz konusu kuramların/yaklaşımların ilke ve prensipleri hükümet ve kurumlar tarafından da desteklenerek gelişmiş ve gelişmişte olan ülkelerin reformlarında yer edinmişlerdir. Yaşanan reformlar sonucunda başlatılan dönüşümde, geleneksel bürokrasinin neden olduğu maliyetin azaltılması, piyasanın etkin işlemesinin sağlanması, rekabet ortamının sağlanması ve korunması, tüketicilerin hak ve menfaatlerinin korunması, ekonomik kararların depolitize olması ve devlet müdahalelerinin azaltılmasına yönelik olarak geleneksel kamu bürokrasisinin dışında yeni yapılar olan ?Bağımsız Düzenleyici Kurullar (BDK)? ortaya çıkmaya başlamıştır. Türkiye'de de bu tarz örgütlenme modeli yaşanan ekonomik siyasal dönüşüm sonucu ortaya çıkmış gerek sayıları gerekse önemleri gün geçtikçe artmıştır. Bu kurulların özellikle Türkiye'de neden ortaya çıktığı, inşa edilmesinde etkin olan kuramların/yaklaşımların ne kadar işler olduğu, kendilerinden beklenen görevleri gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceği ve gelecekleri tartışmalı konulardır. Bu çalışmada, özellikle Türkiye'de BDK'ların ortaya çıkışında, devletin ekonomik anlamda farklılaşan rolünün etkisi, diğer yandan bu kurulların inşa edilmesinde etkin olan YKİ, Yönetişim, Kamu Tercihi Kuramları/yaklaşımları ve bu kuramların/yaklaşımların ne kadar işler olduğu, Türk idare sistemi içerisindeki yerleri ve gelecekleri Nüfus Ekolojisi ve Kurumsallaşma Kuramının temel varsayımları ile özgün bir şekilde tartışılmaktadır.Anahtar Sözcükler: Bağımsız Düzenleyici Kurullar, Kurumsallaşma Kuramı, Nüfus Ekolojisi Kuramı, Türkiye, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim, Kamu Tercihi Kuramı.