Çocuk istismarı: Stres, aile işlevselliği, sosyal yalıtım, kabul / red
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK KUBİN METE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FİLİZ BİLGE
Özet:Bu araştırma annelerin algıladıkları stres, sosyal yalıtım ve aile işlevselliği düzeyleri ile çocuk istismarı potansiyelleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Ek olarak, araştırmada annelerin çocuklarını ve çocukların annelerini kabul edici veya reddedici algılaması ve istismar düzeyi ile çocuğun cinsiyeti arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Araştırmaya Sinop merkez ilçesindeki ilk ve ortaokulların 4. ve 5. sınıflarında öğrenim gören 207 öğrenci (112 kız, 95 erkek) ile bu öğrencilerin anneleri katılmıştır. Araştırmada annelerin çocuk istismarı potansiyellerini belirlemek amacıyla Milner (1986) tarafından geliştirilen Çocuk İstismarı Potansiyeli Ölçeği (ÇİPE), çocuklarına yönelik davranışlarını kabul etme veya reddetme algısını belirlemek için Rohner (1980) tarafından geliştirilen Aile Çocuk İlişkileri Ölçeği-Anne Formu (AÇİÖ-AF), algılanan stres düzeylerini saptamak için Cohen ve arkadaşları (1983) tarafından geliştirilen Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), aile işlevselliğini belirlemek için Fowler (1980) tarafından geliştirilen Aile Ortamı Ölçeği (AOÖ), sosyal yalıtım düzeyini ölçmek için Zimet ve arkadaşları (1988) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve annelerin sosyo-demografik niteliklerine ilişkin bilgi toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Çocuklara ise annelerinin davranışlarına yönelik kabul/red algılarını belirlemek için Rohner, Saavedra ve Granum (1978) tarafından geliştirilen Çocuk Ebeveyn Kabul Red/Kontrol Ölçeği (Çocuk EKRÖ/K) verilmiştir. Araştırmada annenin algıladığı stres, sosyal yalıtım ve aile işlevselliği değişkenleri bağımsız değişkenler ve çocuk istismarı potansiyelini ve annenin çocuğuna yönelik kabul/red algısını yordama düzeyini belirlemede çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Çocuk istismar potansiyeli, annenin çocuğuna yönelik kabul/red algısı ve çocuğun cinsiyeti arasındaki ilişki ve son olarak çocuğun annesinin davranışlarına yönelik kabul/red algısı ve çocuğun cinsiyeti arasındaki ilişki Mann-Whitney U testi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda; algılanan stres ve sosyal yalıtımın çocuk istismar potansiyeli ve annenin çocuğuna yönelik kabul/red algısı üzerinde anlamlı yordayıcı oldukları; aile işlevselliğinin ise önemli bir etkiye sahip olmadığı saptanmıştır. Annelerin çocuk istismarı potansiyeli çocuklarının cinsiyetine göre anlamlı bir fark göstermediği, annelerin çocuklarına yönelik davranışlarını kabul edici veya reddedici algılamasının cinsiyete göre farklılaşmadığı araştırmanın bulguları arasında yer almıştır. Ayrıca kız çocuklarının annelerinin davranışlarını erkek çocuklarına göre daha reddedici olarak algıladıkları belirlenmiştir.