Su jeti ile kayaçların yüzey işlemesinde optimum çalışma koşullarının belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİKAİL BAŞYİĞİT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YILMAZ ÖZÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde doğaltaş işlemeciliğinin en önemli aşamalarından birisi yüzey işlemedir. Her ne kadar bloktan elde edilen plakalar ve diğer ürünler yüzeyleri işlenmeden kullanılabilse de yüzeyi işlenmiş ürünlere piyasada talep daha fazladır. Yüzey işleme denilince akla gelen ilk yöntem cilalama ve parlatmadır. Bunun yanında taraklı çekiçleme, yakma, oyma, honlama gibi birçok yöntem mevcuttur. Bu yöntemlere ilave olarak su jeti ile yüzey işleme son yıllarda kullanılmaya başlanmış ve deneysel olarak araştırmaya tabi tutulmuştur.Daha once su jeti ile yüzey işleme yöntemi, işlenen yüzeylerin yüzey kalitesi bakımından incelenmiş, çalışma koşullarının yüzey kalitesine etkisi araştırılmıştır. Ancak işlenen numunelerin yüzey topoğrafyalarının çalışma mesafesi, pompa basıncı ve ilerleme hızı değişimine bağlı jeostatistiksel olarak incelenmesi ve optimizasyonu ile alakalı hiçbir çalışma yapılmamıştır.Bu çalışma su jeti ile yüzey işlemede optimum çalışma koşullarını istatistiksel ve jeoistatistiksel yöntemler kullanarak belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bunun için de öncelikle farklı çalışma mesafesi, pompa basıncı ve ilerleme hızı koşullarında işlenmiş Sardinya bazaltı numunesinin yüzey pürüzlülükleri ve yükseklikleri ölçülmüş ve yüzey profilleri ortaya çıkarılmıştır. Bu yüzeylerin bilgisayar ortamında daha iyi incelenmesi ve karakteristik özelliklerinin tespit edilebilmesi için yüzeyler SURFER yazılımı kullanılarak bilgisayar ortamında oluşturulmuştur. Optimizasyon aşaması için gerekli bilgileri elde etmek amacıyla öncelikle her bir topografik ölçüm için jeoistatistiksel modelleme ile variogramlar çizilmiş, bu variogramlar kullanılarak eşik değer ve yapısal uzaklık değerleri tespit edilmiştir. Son olarak da hesaplanan yapısal uzaklık ve eşik değerler kullanılarak izotropik olma yada olmama durumu her bir numune için göz önüne alınarak optimum koşullar belirlenmiştir.