Kör ve az gören erişkin bireylerde öz yeterlilik, sosyal kaygı, başetme becerileri ve çevrenin toplumsal katılıma etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ergoterapi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESMA ÖZKAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Esra Akı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızın amacı kör ve az gören bireylerde öz yeterlilik, sosyal kaygı, başetme becerileri ve çevrenin toplumsal katılımlarına olan etkisini incelemektir. Çalışmaya 18 ile 65 yaş arası 50 az gören, 50 kör ve 50 gören birey katıldı. Çalışmaya dahil edilen bireylerle ilgili kişisel bilgiler Sosyodemografik Özellikleri Bilgi Toplama Formu ile değerlendirildi. Öz yeterlilik düzeyleri Genel Öz Yeterlilik Ölçeği ile, başetme düzeyleri ve biçimleri Baş Etme Yolları Ölçeği ile, sosyal kaygı seviyeleri Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği ile, çevreleri Yaşama Ortamı Etki Ölçeği- Kısa Form ile, toplumsal yaşama katılımdaki kısıtlılık seviyeleri Katılım Ölçeği ile değerlendirildi. Katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşme yapıldı. Kör bireylerin öz yeterlilikleri, başetme becerisi düzeyleri, çevresel yeterlilik seviyeleri diğer gruplara göre daha düşük bulundu (p<,05). Kör ve az gören bireylerin öz yeterlilik düzeyleri arasında az görenler lehine anlamlı fark bulundu (p<,05). Az gören bireylerin katılım kısıtlılıkları ile gören yaşıtlarının katılım kısıtlılıkları arasında görenler lehine anlamlı fark saptandı (p<,001). Kör bireylerin katılım kısıtlılıkları ile gören yaşıtlarının katılım kısıtlılıkları arasında görenler lehine anlamlı fark saptandı (p<,001). Kör erişkin bireylerin sosyal kaygılarının ve toplumsal katılım kısıtlılıklarının diğer gruplardaki bireylere göre daha fazla olduğu tespit edildi (p<,05). Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlara göre görme kaybı, erişkin bireylerin öz yeterlilik, baş etme becerileri, sosyal kaygı ve toplumsal katılım durumlarını etkilemektedir. Görme kaybı yaşayan bireylerin katılım kısıtlılıklarına yol açan öz yeterlilik, baş etme becerileri kısıtlılığı ve sosyal kaygı kişi merkezli olarak değerlendirilmeli ve uygun ergoterapi modelleri ile müdahale programları planlanmalıdır. Anahtar kelimeler: az gören, kör, katılım, ergoterapi