Antepli Aynî Dîvânı'nda toplumsal hayat

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE ZEHİR MACAKOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZGE ÖZTEKİN

Özet:

Bu çalışmada, XVIII. yüzyılın ikinci yarısı ve XIX. yüzyılın ilk yarısı gibi özellikle siyasi, askeri alanlarda ciddi reformların yapıldığı ve hayata geçirilen bu modernleşme çalışmaları neticesinde toplumda zihniyet çözülmelerinin yaşandığı bir dönemde yaşayan Antepli Aynî'nin Dîvân'ı toplumsal hayat bağlamında incelenmeye çalışılmıştır. Birçok farklı nazım şeklinin yer aldığı ve toplamda 827 manzumeden oluşan dîvânda 522 tarih kıt'asının bulunması bu eserin seçiminde belirleyici bir diğer unsur olmuştur. Kültür tarihinin çeşitli yönlerine ışık tutabilen tarih kıt'aları başta olmak üzere dîvândaki tüm manzumeler taranmıştır. Taramalar sonucunda elde edilen edebî malzemeden hareketle devlet yapılanması, şenlik, eğlence, oyun, ritüeller, yemek kültürü, giyim-kuşam kültürü, müzik, mimari gibi toplumsal hayatla iç içe olan birçok unsura ulaşılmıştır. Tarih manzumelerinin büyük bir kısmının mimari ile ilgili olması bu bölüm üzerinde yoğunlaşmayı gerekli kılmıştır. Tüm bu edebî malzemelerin daha doğru yorumlanabilmesi amacıyla tarih, sanat tarihi, sosyoloji, halkbilimi, musiki, mimari gibi yan disiplinlerin verilerine başvurulmuştur. Anahtar Sözcükler Şiir, toplumsal hayat, kültür tarihi