Kendi yayınları (iştirak, insaniyet, sosyalist ve medeniyet) çerçevesinde Osmanlı Sosyalist Fırkası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYDAR TEMÜR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ADNAN SOFUOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1908 Temmuz ayında başlayan II.Meşrutiyet dönemi, Osmanlı İmparatorluğu'nda basın, düşünce ve siyaset hayatında önemli bir canlanma meydana getirmiştir. Bu dönemin göreli özgürlük atmosferi içinde, pek çok gazete yayınlanmış, yeni fikirler gelişmeye ve siyasi partiler örgütlenmeye başlamıştır.Bu göreli özgürlük ortamı içerisinde ortaya çıkan düşünce akımlarından biri de sosyalizm olmuştur. Hüseyin Hilmi ve arkadaşları tarafından, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk örgütlü ve uzun süreli sosyalist yayını olan İştirâk Gazetesi, 26 Şubat 1910 taihinde yayınlanmaya başlamıştır. Aynı siyasi çevre 1910 yılının Eylül ayının ilk haftasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk sosyalist partisi olan Osmanlı Sosyalist Fırkası'nı kurmuştur.1910 yılı Eylül ayından 1913 yılı Haziran ayına kadar siyaset sahnesinde kalan parti ciddi bir etkinlik gösterememiş, kitlesel bir parti haline gelememiş, seçimlere katılmamış ve parlamentoda milletvekili bulunduramamıştır. Temel faaliyeti basın alanı ile sınırlı kalmıştır.Bu partiyi kuran çevrenin basın alanındaki faaliyeti göreli olarak etkili olmuştur. İlk olarak çıkardıkları İştirak gazetesi kapatıldığında, İnsaniyet, Sosyalist ve Medeniyet isimli gazeteleri, biri kapandıkça diğeri onun yerine geçmek suretiyle yayınlayarak sosyalist yayın faaliyetini sürdürmüşlerdir.Bu çevrenin yayınlarında sosyalist düşüncenin tanıtılması, işçi sınıfı sorunlarının anlatılması, işçilere haklarını kazanmaları için örgütlenme bilinci aşılanması amaçları temel amaçlar olmuştur.1913 yılında Mahmut Şevket Paşa'nın öldürülmesi sonrası, Osmanlı Sosyalist Fırkası üyelerinin ve gazetelerin sorumlularının tutuklanması ve sürgün edilmesi ile birlikte, fırka ve yayınlarının faaliyeti son bulmuştur.