Buz pateninde hakem değerlendirmelerinin genellenebilirlik kuramı ve Rasch Modeli ile incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAN ARSAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NURİ DOĞAN
Özet:Bu araştırmada, Genellenebilirlik Kuramı ve Çok Değişkenlik Kaynaklı Rasch Modeli (ÇDKRM) ile buz pateni dünya şampiyonalarından elde edilen hakem değerlendirmelerine ilişkin gerçek veriler kullanılarak kestirilen parametrelerinkarşılaştırılması amaçlanmıştır. Gerçek verilerde hangi yaklaşımın avantajlı olduğu, daha çok bilgi sağladığı ve iyi işleyip işlemediği ile bu yaklaşımların ürettiği bilgilerin birbirleriyle tutarlılıkları araştırılmıştır. Genellenebilirlik kuramına göre performans puanlamada çaprazlanmış desenler (sporcuxhakemxgörev) ve bu desenlerle yapılan karar çalışmalarının sonuçlarının karşılaştırılması ve karar çalışmalarının geçerliğinin test edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, Rasch modeli kullanılarak, her bir değişkenlik kaynağı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu, 2006-2011 yılları arasında yapılan Dünya Buz Pateni Şampiyonalarında tekler ve çiftler kategorilerinde serbest programda yarışan toplam 397 sporcu ve bu yarışmalarda görev alan 189 hakem oluşturmaktadır. Araştırmada, 2006?2011 yılları arasındaki Dünya Buz Pateni Şampiyonalarında tekler ve çiftler kategorilerinde serbest programda, beş program bileşenine ilişkin hakem değerlendirmeleri kullanılmıştır.Veriler genellenebilirlik kuramı ve ÇDKRM için kullanılan desenlere uygun olarak analiz edilmiştir. Genellenebilirlik kuramı hesaplamalarında EduG (Swiss Society for Research in Education Working Group, 2010) bilgisayar programı, ÇDKRM analizleri için FACETS (Linacre, 2007) programı kullanılmıştır. Genellenebilirlik çalışması sonucunda, tüm yıllarda ve tüm gruplarda sporcu (s) ana etkisi için kestirilen varyans bileşeninin toplam varyansın büyük bir oranını (%76.6-%94.4) açıkladığı ve toplam varyans içerisinde ilk sırada yer aldığı görülmüştür. Çok değişkenlik kaynaklı Rasch ölçme modeline göre sporcu değişkenlik kaynağına ilişkin viayırma indeksi güvenirliğinin .99-1.0 değerler arasında değiştiği bulunmuştur. Bu dabuz pateni performansının ölçülmesinde yer alan 5 görevde, bireyler arası farklılıklarınortaya çıkarılabildiği sonucuna varılmıştır.Genellenebilirlik çalışmalarında hakemxsporcu etkileşimlerinin toplam varyansıaçıklama oranını tüm yıllar ve tüm gruplar için %2.8-%14.4?ünü açıkladığı bulunurken, Rasch modeli ile yapılan yanlılık analizi sonucu bu oranlar %2.8-%13.7 bulunmuştur. Buz pateni performansının ölçülmesinde hakem sayısının 12 olduğu yarışmalarda (2006-2008) G-katsayısı (.98 ve 1.00) ve Phi katsayısı (.98 ve 1.00) oldukça yüksektir. Karar çalışmasında hakem sayısının 9?a indirilmesi sonucunda G (.98 ve 1.00) ve Phi (.98 ve .99) katsayılarında düşüş meydana gelmemiş, bağıl ve hata varyanslarında da çok az bir artış meydana gelmiştir. 2009?2011 yıllarında elde edilen G (.98 ve .99 ) ve phi katsayılarının (.98 ve .99) yüksek olduğu görülmektedir. Karar çalışmaları açısından incelendiğinde ise 2009?2011 verilerinde hakem sayısının 12?ye çıkarılması artışa neden olmamaktadır. Bunun yanında, 2009?2011 yıllarında Dünya Buz Pateni Şampiyonalarında hakem sayısında azaltmaya gidilmesinin, genellenebilirlik ve güvenirlik (?) katsayılarını olumsuz etkilemediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, elde edilen bulgulara göre, karar çalışmaları geçerli sonuçlar vermektedir. Genellenebilirlik kuramı ve ÇDKRM sundukları avantajlar bakımından, birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Bu nedenle, değerlendirmelerin daha geniş kapsamlı (bireysel ve grup düzeyinde, etkileşimleri dikkate alarak) yapılması için her iki tekniğin kullanılması yarar sağlayabilir.Anahtar SözcüklerBuz pateni, Genellenebilirlik Kuramı, Rasch Modeli, karar çalışması, yanlılık