Sekizinci sınıf öğrencilerinin orantısal akıl yürütme problemlerinde kullandıkları çözüm stratejileri ve nedenleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE SEVİNDİR

Danışman: Ayşe Yolcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, sekizinci sınıf öğrencilerinin orantısal akıl yürütme problemlerini çözerken kullandıkları stratejileri incelemektir. Ayrıca bu çalışma öğrencilerin kullandıkları çözüm stratejilerinin altında yatan nedenleri ve tercih sebeplerini anlamayı hedeflemektedir. Çalışmanın katılımcılarını Konya ilinde, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel bir ortaokulda öğrenim gören 64 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın katılımcıları belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Katılımcılar belirlenirken kriter, oran ve orantı konularını tamamlamış olmaları, dolayısıyla öğrencilerin sekizinci sınıfa devam etmeleri olarak belirlenmiştir. Çalışmanın verileri 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde toplanmıştır. Araştırma deseni temel nitel araştırma desenidir. Veri toplama yöntemi olarak ilk aşamada katılımcılara orantısal akıl yürütme problemlerini içeren bir test uygulanmış, daha sonra aynı öğrencilerden seçilen küçük bir grup ile bire bir görüşmeler yapılarak öğrencilerin kullandıkları çözüm stratejilerin altında yatan nedenler ortaya çıkarılmıştır. Verilerin analizi için kullanılan çözüm stratejileri bağlamında frekans ve yüzdeleri hesaplanarak tablolar halinde sunulmuş ve çözüm stratejilerinin kullanım nedenlerini belirlemek için içerik analizi yapılarak kodlar ve kodları kapsayan temalar belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda sekizinci sınıf öğrencilerin orantısal akıl yürütme problem tipine göre kullandığı çözüm stratejilerinin değiştiği, birim oran, içler-dışlar çarpımı gibi stratejileri sıklıkla kullandıkları gözlemlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin bu stratejileri kullanma nedenleri arasında güvenilir, hızlı ve pratik olmaları gibi nedenler bulunmaktadır. Bulgular ışığında matematik öğretim programı geliştiricilere, matematik öğretmen eğitimcilerine ve matematik öğretmenlerine orantısal akıl yürütme stratejisi konusunda öneriler sunulmuştur.