Anne ve kordon kanında organoklorin pestisit düzeylerinin
belirlenerek annenin biyokimyasal parametreleri ve yenidoğan üzerindeki etkilerinin araştırılması

BETÜL İŞİNER KAYA

Anne ve kordon kanında organoklorin pestisit düzeylerinin belirlenerek annenin biyokimyasal parametreleri ve yenidoğan üzerindeki etkilerinin araştırılması

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL İŞİNER KAYA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUKADDES GÜRLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yasaklı organoklorin pestisitlerin uzun çevresel ve biyolojik yarı ömürleri nedeniyle, dünyanın her köşesinde hala mevcut oldukları ve insanların maruziyetinin devam ettiği bilinmektedir. Bu tez çalışmasında, toplanan anne (n=76) ve kordon (n=76) kanlarında organoklorin pestisitlerden hekzaklorobenzen (HKB), p,pdiklorodifenildikloroetilen (p,p'-DDE), p,p-diklorodifeniltrikloroetan (p,p'-DDT) ve o,p'-DDT tayini gaz kromatografisi–kütle spektrometresi ile yapıldı. Ortalama olarak HKB anne kanında 31,53 ng/mL, kordon kanında 26,5 ng/mL; p,p'-DDE anne kanında 17,02 ng/mL, kordon kanında 14,53 ng/mL; p,p'-DDT anne kanında 60,56 ng/mL, kordon kanında 55,03 ng/mL; o,p'-DDT anne kanında 13,33 ng/mL, kordon kanında 13,4 ng/mL düzeyinde bulundu. Annelerin maruziyet düzeyleri ile annelerin demografik özellikleri, bebeğin doğum bilgileri, annelerin biyokimya test sonuçları, tiroid fonksiyon testleri, kan sayımı değerleri ve idrar tetkiki sonuçları istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Tez çalışmasına alınan annelerin, HKB, p,p'-DDE, p,p'-DDT, ve o,p'-DDT'ye maruz kaldığı ve kordon kanıyla bu kimyasalların bebeğe aktarıldığı saptandı. HKB ile hemoglobin düzeyleri arasında; p,p′-DDE ile deniz ürünleri tüketimi, alkalen fosfataz, potasyum, triiodotironin düzeyleri, eritrositlerdeki hemoglobin konsantrasyonu yüzdesi ve trombosit ortalama büyüklüğü arasında; p,p′- DDT ile kreatinin düzeyi ve kandaki lökosit sayısı arasında; o,p′-DDT düzeyi ile doğum şekli ve gelir düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Bu bulgular ışığında OKP'lerin annelerin ve bebeklerin bazı sağlık parametrelerini etkilediği kanaatine varıldı.