Staphylococcus epidermidis, Proteus mirabilis ve Candida albicans suşlarının tanımlanması, antimikrobiyal ajanlara karşı dirençliliklerinin ve oluşturdukları biyofilmlerin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLCAN ÖZBAKIR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): IŞIL SEYİS BİLKAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mikroorganizmaların antimikrobiyal dirençliliklerinde rol oynayan en önemli mekanizmalardan biri biyofilm oluşumudur. Bu yapı antimikrobiyal ajanın mikroorganizmalara olan erişiminde azalmaya neden olmakta ve mikroorganizmaların genetik olarak antimikrobiyal direnç kazanmalarını sağlamaktadır. Bu bağlamda biyofilm ilişkili enfeksiyonlar, tekrarlayan ve tedavisi zor olan enfeksiyonlar olup, başlamadan önlenmeyi gerektirmektedir.Bu çalışmada, Ankara'daki bir hastanenin farklı servis ve klinik materyallerinden izole edilen S. epidermidis, P. mirabilis ve C. albicans suşlarının; klinik verilere göre dağılımlarının araştırılması, antimikrobiyal ajanlara karşı dirençlilikleri ile biyofilm oluşumlarının belirlenmesi, bu özelliklerin birbirleriyle karşılaştırılması ve söz konusu farklı türlerin bir arada bulunmaları sonucunda gelişen biyofilm miktarının incelenmesi amaçlandı. Bu amaçla fenotipik olarak tanımlanan tüm suşların servislere, klinik materyallere, yaşa ve cinsiyete göre dağılımları, antibiyotik duyarlılıkları, antibiyotik profilleri, biyofilm oluşumları ve karışık kültürlerin biyofilm oluşumuna olan etkileri belirlendi. Tüm sonuçlar değerlendirildiğinde, S. epidermidis suşlarının 11 antibiyotiğe karşı 16 antibiyotip sergiledikleri gözlendi ve bu suşların en yüksek sıklıkta; hastanedeki servis üniteleri içerisinden Kalp Damar Cerrahisi ünitesinden, örnekleme yeri açısından Yara Yeri'nden, değişik yaş grupları bakımından 31-60 yaş arası hastalardan ve cinsiyet olarak ise; erkeklerden izole edildikleri belirlendi. Bu suşlar tarafından; 2 farklı antibiyotiğe karşı dirençli ANT3 ve ANT4 antibiyotipleri ile sırasıyla 3 ve 6 farklı antibiyotiğe karşı dirençli ANT5 ve ANT9 antibiyotipleri en yüksek sıklıktaki antibiyotip profilleriydi. İlave olarak, 7 farklı antibiyotiğe karşı direnç geliştiren S. epidermidis suşları oranı en yüksek değerdeydi (%20) ve 9 farklı antibiyotiğe direnç gösteren S. epidermidis (Se9) suşunun; bütün S. epidermidis suşları içerisinde en fazla biyofilm oluşturan suş olduğu gözlendi. Yüksek biyofilm oluşturan diğer S. epidermidis suşlarının da; çoklu antibiyotik direnci sergiledikleri ve en sık Kan kültüründen izole edilmiş oldukları gözlendi. P. mirabilis suşlarının 15 antibiyotiğe karşı 8 antibiyotip sergiledikleri gözlendi ve bu suşların en yüksek sıklıkta; hastanedeki servis üniteleri içerisinden Acil Pediatri ünitesinden, örnekleme yeri açısından İdrar'dan, değişik yaş grupları bakımından 0-15 yaş arası hastalardan ve cinsiyet olarak ise erkeklerden izole edildikleri belirlendi. 2 farklı antibiyotiğe karşı direnç geliştiren P. mirabilis suşları oranı en yüksek değerdeydi (%33) ve bu suşların; Klindamisin (CC) ile Nitrofurantoin (F) antibiyotiklerine karşı direnç gösteren ANT2 profilinde oldukları gözlendi. 7 farklı antibiyotiğe karşı direnç gösteren P. mirabilis (Pm15) suşunun; bütün P. mirabilis suşları arasında maksimum miktarda biyofilm oluşturan suş olduğu gözlendi ve yüksek biyofilm oluşturan diğer P. mirabilis suşlarının da, çoğunun çoklu antibiyotik direnci sergilediği saptandı. C. albicans suşlarının 6 antifungale karşı 7 antibiyotip sergiledikleri gözlendi ve bu suşların en yüksek sıklıkta; hastanedeki servis üniteleri içerisinden Kadın Hastalıkları ve Doğum ünitesinden, örnekleme yeri açısından Vajina'dan, değişik yaş grupları bakımından 31?45 yaş arası hastalardan ve cinsiyet olarak ise; kadınlardan izole edilmiş oldukları belirlendi. Antifungallerden 6'sına birden duyarlı C. albicans suşları oranı en yüksek değerdeydi (%83.3) ve bu suşların ANT1 profiline sahip oldukları gözlendi. 3 farklı antifungale karşı direnç gösteren C. albicans (Ca8) suşunun; bütün C. albicans suşları arasında maksimum miktarda biyofilm oluşturan suş olduğu gözlendi. İlave olarak bu suş, çalışmada kullanılan türler arasında da en yüksek biyofilm oluşturan suş olmakla beraber; enfekte ettiği Yoğun Bakım ünitesi hastasının mortalitesine sebebiyet vermiştir. S. epidermidis ile P. mirabilis türlerinin ortak kolonizasyonları biyofilm oluşumundaki artış ile sonuçladı; ancak C. albicans'ın tek başına oluşturduğu biyofilm miktarının, diğer suşlarla beraberken oluşan miktardan daha fazla olduğu gözlendi.Anahtar Kelimeler: Staphylococcus epidermidis, Proteus mirabilis, Candida albicans, Antibiyotik Dirençliliği, Biyofilm Oluşumu.