Mali kural: Ülke deneyimleri ve Türkiye'deki uygulanabilirliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAMAZAN ARDA DEDEOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali Tarkan Çavuşoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mali kural; maliye politikasında disiplini sağlamak ve ihtiyari kararlardaki aşırılıkları dizginlemek maksadıyla hükümetlerin karar alma ve uygulama süreçlerine getirilen kalıcı nitelikteki kısıtlamalardır. Tüm dünyada 1980'li yıllarda başlayan ve 90'lı yıllarda da devam eden makroekonomik istikrarsızlıklar sebebiyle mali kural tartışmaları alevlenmiştir. Ayrıca bu dönemde enflasyonu düşürmek için sıkı para politikasının tek başına yeterli olamayacağı da anlaşılmıştır. 1980'li yılların ortalarında bazı ülke ekonomileri modern anlamda mali kural uygulamasına başlamışlardır. 1990'lı yıllarda mali kural uygulaması AB'ne sıçramış ve tüm dünya mali literatüründe tartışmaların odağı haline gelmiştir. IMF ile yapılan anlaşmalar sonucunda Türkiye 1999 - 2008 yıllarını kapsayan süreci mali kurallı dönem olarak geçirmiştir. 19. stand-by anlaşmasının sona ermesi ile Türkiye'de IMF politikaları olmadan mali kural uygulanmasına yönelik tasarı hazırlanmış fakat henüz uygulamaya geçirilememiştir. Bu çalışmada; mali kural kavramı ve uygulama yöntemleri ortaya konulmuş, Türkiye ve diğer ülke ekonomilerinin mali kurallı dönemleri değerlendirilmiş ve gelecekte mali kuralların ne yönde şekilleneceğine dair öngörülerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Mali kural, Ekonomik istikrar, Mali disiplin, İhtiyari politika, Bütçe dengesi, Borçların sürdürülebilirliği, Kamu yatırımları, Kamu sektörü büyüklüğü.