Karaboğaz Gölünün (Samsun) besin zincirinde pestisit birikiminin tespiti

ZEYNEP YURTKURAN

Karaboğaz Gölünün (Samsun) besin zincirinde pestisit birikiminin tespiti

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP YURTKURAN

Danışman: Yasemin Saygı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez çalışması Ağustos 2011 ile Haziran 2012 tarihleri arasında Kızılırmak Deltası'ndaki önemli sulak alanlardan biri olan Karaboğaz Gölü'nde gerçekleştirilmiştir. Tez kapsamında sucul sisteme giriş yapan pestisitlerin su, sediman, göldeki en baskın makrofit türlerinde (Chara vulgaris ve Potamegeton pectinatus) ve sazan balığının (Cyprinus carpio) kas dokusundaki kalıntı düzeyleri araştırılmıştır. Tezde çoklu pestisit kalıntı analizlerinde QUECHERS ekstraksiyon metodu ve Gaz Kromatografisi ? Kütle spektrofotometre cihazı kullanılmıştır.Yapılan çalışmada su, sediman, 2 makrofit türü ve balık (C.carpio) örneklerinde 15 farklı pestisit türü, 1 pestisit metaboliti (Malathion-Okzon) ve 1 sinerjisit (PBO) tespit edilmiştir. Karaboğaz Gölü'nde tespit edilen pestisitlerden 12 tanesinin insektisit, 2 tanesinin herbisit, 1 tanesinin ise fungusit olduğu belirlenmiştir.Tez çalışması kapsamında suda en yüksek konsantrasyonda Tebufenozid (ortalama 0.042 µg/L ve toplam 1.265 µg/L), sedimanda Etofenproks (ortalama 91.82 µg/kg ve toplam 2754.7 µg/kg), makrofit türlerinde C.vulgaris'te Jasmolin I (ortalama 530 µg/kg ve toplam 8474 µg/kg), P.pectinatus'ta Sinerin II (ortalama 410 µg/kg ve toplam 6556 µg/kg) ve C.carpio'da ise Jasmolin II (ortalama 322.6 µg/kg ve toplam 11972 µg/kg) saptanmıştır.Yapılan araştırmada elde edilen sonuçlara göre, makrofit (Chara vulgaris, Potamogeton pectinatus) ve balık (Cyprinus carpio) örneklerinde biyolojik birikim faktörü hesaplanmıştır. En yüksek oranda biyolojik birikim gösteren pestisitler C.vulgaris'te Linuron, P.pectinatus'ta Jasmolin II ve C.carpio'da ise Jasmolin II olarak tespit edilmiştir. Ayrıca Jasmolin I, Tetrametrin II, Tebufenozid ve PBO'nun besin zincirinde biyomagnifikasyona uğradığı belirlenmiştir.