Anoreksiya nervoza olan kız ergenlerde beden imgesinin fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme ile çalışılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAĞMUR KARAKUŞ AYDOS
Danışman: Devrim Akdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anoreksiya Nervoza (AN) beden imgesinde bozuklukla birlikte ciddi ölçüde düşük beden ağırlığına yol açacak şekilde yemenin kısıtlandığı psikiyatrik bir bozukluktur. AN'de beden imgesi bozukluğunun aydınlatılmasına katkı sağlamak amacıyla yürüttüğümüz bu çalışmada fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) yöntemi kullanıldı. Araştırmamızın örneklemine on iki AN tanısı olan, dokuz major depresyon tanısı olan ve on hiçbir psikiyatrik tanısı olmayan kız ergen dahil edildi. Tüm katılımcılara psikiyatrik tanı görüşmesinin yanı sıra yeme bozukluğu, beden imgesi bozukluğu, depresyon ve anksiyete belirti düzeyi, obsesif kompulsif belirti düzeylerini ölçmek amacıyla özbildirim ölçekleri uygulandı. fMRG'de kullanılacak blok desendeki görev için katılımcıların standart kıyafetler ile fotoğrafları çekilerek orijinal görüntülerinin yanı sıra daha kilolu ve zayıf görselleri hazırlandı. Görüntüleme sonrası görseller kendisine yakınlık, memnuniyet ve kaygı düzeyi için puanlatıldı. Görevdeki görsel bloklarının beyinde oluşturduğu aktivasyonlar incelendiğinde, her üç grupta da kilolu görsellere yönelik benzer şekilde oksipitotemporal bölgede diğer görsellere oranla daha geniş çaplı aktivasyonlar olduğu görüldü. Ancak aktivasyon düzeyleri için üç grup arasında anlamlı farklılık bulunamadı. Zayıf görsellerde orijinal görsellere kıyasla, depresyon ve sağlıklı kontrol grubunda görülen frontal korteks ve insula aktivasyonlarının AN grubunda görülmediği; AN grubunda zayıf görseller için parietal kortekste aktivasyonlar olduğu saptandı. Depresyon grubunda her kategoride singulat korteks, bazal ganglia gibi orta hat limbik yapıların aktive olduğu görüldü. Bulunan aktivasyon farklılıkları ile ölçek ve görsel puanlamaları arasında korelasyonlar saptandı. Tüm bulgular değerlendirildiğinde AN hastalarının kendi görsellerine yönelik dikkatlerinin yüksek olduğu ve değişikliklere duyarlı olduğu anlaşılmaktadır. AN hastalarının zayıf görsellerini orijinal görsellere kıyasla hem öznel olarak hem de nörobiyolojik olarak depresyon tanısı olan ve sağlıklı ergenlerden daha farklı değerlendirdikleri saptanmıştır. Tüm katılımcılarda kilolu görselleri için beden imgesi ile ilişkili beyin bölgelerindeki aktivasyonların düzeyleri orijinal ve zayıf hallerine göre daha fazla olmuştur. Sonuç olarak AN hastalarının bedenlerini değerlendirirken gösterdikleri yanlılıkların beden imgesini bilişsel ve emosyonel değerlendirme süreçlerinde meydana gelen bir bozukluktan kaynaklanıyor olabileceğini düşündürmektedir.