Kant ve Schopenhauer'de sanat ve bilgi ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BERFU KUTLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ABDULLAH KAYGI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın ana konusu olan "sanat ve bilgi ilişkisi", Kant ve Schopenhauer'in, sanat görüşleri içerisinde, sanat eserlerinin insanlara "bir türden" bilgi sağlayabildiği görüşünün incelenmesini ve bu bilgi türünün, diğer bilgi türlerinden ayrımının belirlenmesini içermektedir. Kant ve Schopenhauer'in, sanat eserleri üzerinden kazanılan bilgi olarak belirtmiş oldukları bilgi türü, "ide"nin bilgisidir. İdenin bilgisi ise, kavramsal bilgiden farklı olarak, bir şeyi, o şey yapan şeyin, belirli kavramların kendilerini açıklamak için yetersiz kalacağı görülerin bilgisidir. Tümel olana dair olması nedeniyle kavramlar ile benzerlik taşıyan idelerin, kavramlardan farkı ise, onların, kavramların aksine soyut değil, görüsel olmalarıdır. Deha sahibi sanatçıların ürettikleri sanat eserleri de, bilimlerin, kavramlarla olguları veya şeyleri açıklamasından farklı olarak, konu edindikleri nesne veya olguların, görüsel anlatımını ortaya koyarak, idelerin aktarımını sağlayabilmektedir. Sanat eserleri üzerinden edinilen bilginin, idelerin bilgisi olduğunun vurgulanması da, sanatın, kavramların aktarılması yoluyla soyut veya "hazır" bilgiler vererek değil, görüsel olan idelerin insan zihninde canlandırılmasına vesile olarak kişilere bilgi sağladığının gösterilebilmesi adına önemlidir. Sanatın, idelerin bilgisine ulaşabilmenin bir yolu olarak ele alınması, sanatın neliğine ve sanat eserlerinin değerlendirilmesine ilişkin sanat tartışmalarının çözümünde yardımcı olabileceği gibi, sanat eserlerine ulaşabilen kişilere, ideleri gösterebilmeleriyle, Kant ve Schopenhauer'in ifadesiyle, kişilerin "kültür"lerini arttırmakla beraber, dünyaya bakış açılarını dahi değiştirebilme olanağı sağlamaktadır. Bu çalışma içerisinde de, bu olanağın ne şekilde gerçekleşebileceği sorusuna cevap aranmaktadır.