Over kanseri transkriptom verisinde paklitaksel direnci ile ilişkili genlerin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİYOİNFORMATİK ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ AKTEN

Danışman: Ceren Sucularlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Over kanseri, jinekolojik maligniteler arasında en yüksek mortalite oranına sahip olup çoğu hasta tanı anında ileri evrededir. Standart tedavi cerrahi müdahale ve platin-taksan temelli kemoterapiyi içermekle birlikte, zamanla gelişen kemoterapi direnci tedavi etkinliğini azaltmakta ve sağkalımı olumsuz etkilemektedir. Bu tez çalışmasında, paklitaksele karşı gelişen direncin moleküler temellerini aydınlatmak amacıyla, paklitaksele duyarlı ve dirençli over kanseri hücre hatları (OVCAR3, SKOV3, TOV21G) karşılaştırılarak farklı gen ifadesi analizi yapılmıştır. GEO veri tabanından elde edilen transkriptom verileri kullanılarak üç hücre hattında ortak olarak ifadesi değişen 34 gen saptanmıştır. Bu genlere yönelik yapılan GO, KEGG ve PPI analizleri sonucunda, paklitaksel direncinin immün yanıt, lipid metabolizması, damar gelişimi ve ekstraselüler matriks organizasyonu gibi süreçlerle ilişkili olduğu saptanmıştır. Özellikle ABCB1, IL6, CXCL8, MCAM, CMPK2 ve PSMB9 gibi genler merkezi konumda bulunmuş ve bazıları sağkalım ile ilişkilendirilmiştir. Bu bulgular, paklitaksel direncinin çok yönlü ve karmaşık mekanizmalarla geliştiğini ortaya koymakta olup ilgili genlerin potansiyel biyobelirteç ve tedavi hedefleri olarak değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.