Türkiye' de bankaların etkinliğinin pencere analizi ile belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR ASLIHAN KARAMAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MURTAZA ÖZGÜR YENİAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ekonominin temeli finans sektörü ve bu sektörün ülkemizdeki en önemli temsilcisi olan bankalar günümüzde yoğun rekabet koşulları, sürekli değişen ekonomik ortamlar ve sınırlı kaynak altında faaliyetlerini devam ettirmektedirler. Bankaların hedeflerine ulaşabilmeleri ve en önemlisi varlıklarını devam ettirebilmeleri için karar vericiler bir takım kritik kararlar alırken çeşitli yöntemlerden yararlanırlar. Bu yöntemlerden en çok tercih edilenlerinden birisi Veri Zarflama Analizi-VZA (Data Envelopment Analysis) yöntemidir. VZA, çok sayıda girdi ve çıktının bulunduğu ortamlarda karar verme birimlerinin göreli etkinliklerinin ölçülmesine olanak sağlar. Bu çalışmada VZA yöntemi ve VZA' dan farklı olarak zaman değişkenini de araştırmaya dahil eden Pencere Analizi (Window Analysis) kullanılarak Türkiye'de faaliyet gösteren 30 adet mevduat bankasının göreli etkinlikleri incelenmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bankacılık sektörü ve ilgili temel kavramlar açıklanmıştır. İkinci bölümde VZA yöntemi, VZA' nın uygulama alanları, güçlü ve zayıf yönleri, uygulama aşamaları ve Veri Zarflama Analizi modellerinden söz edilmiştir. Üçüncü bölümde Pencere Analizi yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde uygulamaya, beşinci bölümde ise uygulamaya ilişkin sonuçlara yer verilmiştir. Bu çalışmanın uygulama bölümünde Türkiye Bankalar Birliği' nden (TBB) elde edilen veriler ile mevduat bankalarının 2009-2015 yılları arasındaki etkinlikleri EMS (Efficiency Measurement System Version 1.3.) paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda, etkin olmayan bankaların etkin hale gelmesi için referans almaları gereken bankalar belirlenerek girdi ve çıktı değişkenleri ile ilgili öneriler sunulmuştur.