Akut miyokard infarktüsü geçiren bireylerin beslenme durumu ile serum nesfatin-1 düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİYE KUYUMCU
Danışman: Fatma Gülhan Samur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kardiyovasküler hastalıklar (KVH), dünyada ve ülkemizde en önemli hastalık ve mortalite nedenlerinden biridir. Akut miyokard infarktüsü (AMİ), bu koroner olayların önemli bir bölümü oluşturmaktadır. Akdeniz diyeti ile kardiyovasküler hastalıklara bağlı mortalitede azalma, aynı zamanda miyokard infarktüsü ve inme insidansında da önemli bir düşüş sağlanmaktadır. Anoreksijenik bir peptit olan nesfatin-1'in potansiyel besin alımı, vücut ağırlığı ve adipoz doku üzerindeki etkilerinin yanısıra kardiyovasküler etkileri olduğunu gösteren çalışmalar da oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, KVH ile serum nesfatin-1 düzeyi, antropometrik ölçümler ve diyet bileşimi arasındaki olası ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ağustos 2016-Şubat 2017 tarihleri arasında, Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji kliniğine AMİ ön tanısıyla başvuran koroner angiyografi sonucu SYNTAX skoru ile derecelendirilen, gönüllü 45-80 yaş arası toplam 100 hasta (51 erkek, 49 kadın) birey oluşturmaktadır. SYNTAX skoru derecelerine göre 1. grup (KAH olmayan, n:33) 2. grup (KAH derecesi hafif, n:33) ve 3. grup (KAH derecesi ağır, n:34) olarak sınıflandırılmıştır. Bireylerin genel özellikleri, besin tüketim durumları, fiziksel aktivite düzeyleri anket formu ile sorgulanmış, serum nesfatin-1 düzeyi analizi yapılmış, bazı biyokimyasal bulguları ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. 'Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği' kullanılarak diyet örüntüsü belirlenmiştir. Boyun çevresi ölçümü, her iki cinsiyette de SYNTAX skoru derecesine göre farklılık önemli bulunurken (p 0,05). Serum nesfatin-1 düzeyleri, KAH olmayan grupta 293,9±207,9 pg/ml, KAH hafif olan grupta 110,5±37,95 pg/ml ve KAH ağır olan grupta 35,3±27,58 pg/ml olarak saptanmıştır (p<0,001). SYNTAX skoru ile serum nesfatin-1 düzeyleri arasında güçlü ve negatif bir korelasyon vardır (r=-0,642; p<0,001). Ciddi koroner arter hastalığı riski için serum nesfatin-1 düzeyi eşik değeri 74,75 pg/ml olarak belirlenmiştir. Ayrıca serum nesfatin-1 düzeyi ile boyun çevresi, bel çevresi, CRP, yağlı tohumlar, sakatatlar, beyaz ekmek tüketimi ile negatif yönde ve balık, tahıllı ekmek, sebze tüketimi ve Akdeniz diyet skoru ile pozitif yönde önemli bir korelasyon saptanmıştır (p<0,001). Sonuç olarak, AMİ geçiren hastalarda; SYNTAX skoru ile serum nesfatin düzeyi ve Akdeniz diyet skoru arasında ters yönlü, boyun çevresi arasında doğrusal yönlü korelasyon belirlenmiştir. Akdeniz diyet tipi beslenmenin, koroner arter hastalığında karşı koruyucu etkisi çalışmamızda açık olarak saptanmıştır. Akdeniz diyetinin sağlık politikası olarak yaygınlaştırılmasının, ülkemiz ekonomisine ve toplumsal sağlığa önemli katkıları olacaktır. Nesfatin-1 ve akut miyokard infarktüsü arasındaki ilişkiyi inceleyen sınırlı sayıdaki çalışmalardan biri olan bu çalışma miyokard infarktüsü patofizyolojisinin anlaşılmasında fayda sağlayacak ve yeni araştırmalara ışık tutabilecektir. Anahtar kelimeler: nesfatin-1, akut miyokard infarktüsü, Akdeniz diyet skoru