Alkol bağımlısı olan erkeklerde kişilik özellikleri, stresle başa çıkma tarzları, intihar olasılığı ve depresif belirti düzeyinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE YILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEDAT İŞIKLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada alkol bağımlılarında intihar olasılığı ve depresif belirtilere giden yolda ilişkili değişkenlerin daha kapsamlı değerlendirilebilmesi adına kişilik özellikleri ve stresle başa çıkma tarzları üzerinden bir inceleme yürütülmüştür. Alkol bağımlısı olan erkekler üzerinde yürütülen bu inceleme ile hangi kişilik özellikleri ve başa çıkma tarzlarının intihar olasılığı ve depresif belirti düzeyini yordadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Örneklemi oluşturan alkol bağımlısı erkekler Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Alkol ve Madde Tedavi ve Eğitim Merkezi'nde (AMATEM) yatarak ve ayaktan tedavi edilen ve kurum psikiyatrların onlarla yaptıkları görüşmeler sonrası araştırma katılım ölçütlerine göre uygunluk sağlamalarına göre araştırmacıya yönlendirilen katılımcılardan (N= 90) oluşmaktadır. Araştırmada veriler Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği (TKÖÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ), İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Ek olarak katılımcıların demografik bilgileri ile alkol kullanım örüntüleri ve intihar girişim öykülerine ilişkin bilgileri almak için AMATEM psikiyatrlarıyla işbirliği içinde hazırlanan Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgular özetlendiğinde alkol bağımlısı olan erkeklerde sırayla nörotisizm ve uyumluluk kişilik özelliği ile çaresiz yaklaşıma dayalı başa çıkma tarzı intihar olasılığı için bir risk faktörüyken; depresif belirtiler için yine sırasıyla çaresiz yaklaşıma dayalı başa çıkma tarzı ile nörotisizm kişilik özelliğinin birer risk faktörü olduğu söylenebilir. Ek olarak problem odaklı başa çıkma tarzlarından iyimser yaklaşımın intihar olasılığı için ve kendine güvenli yaklaşımın da depresif belirti düzeyi için koruyucu bir etkisinin varlığından söz edilebilir. Buradan hareketle alkol bağımlılığı tedavi ve önleme çalışmalarında özellikle intihar olasılığı ve depresyon ek tanısı için stresle başa çıkma tarzlarının hedef alınması gerekliliği ve ek olarak nörotisizm kişilik özelliği için yüksek puanlar alan kişilerin de alkol bağımlılığı, intihar olasılığı ve depresif belirtiler için risk altında oldukları vurgulanmıştır.