Model destekli argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımının ilkokul fen dersinde uygulanması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERPİL KARA

Danışman: Sevgi Kıngır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, ilkokul fen bilimleri dersinde Model Destekli Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme (MDATBÖ) yaklaşımının öğrencilerin kavramsal anlamaları ve model destekli argümantasyon oluşturabilme becerileri üzerine etkisinin belirlenmesidir. Ayrıca uygulama sürecine dönük öğrenci ve öğretmen görüşleri de belirlenmiştir. Araştırma, Konya il merkezinde bir ilkokulda 4. sınıfta öğrenim görmekte olan toplam 107 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Yarı deneysel desen olarak tasarlanan çalışmada, deney grubunda 'Maddenin Özellikleri' ile 'Aydınlatma ve Ses Teknolojileri' ünitelerinde MDATBÖ yaklaşımı uygulanmıştır. Karşılaştırma grubu olarak belirlenen sınıflarda öğretmenler mevcut pedogojik bilgileri ile fen bilimleri dersi öğretim programına uygun olarak öğretim yapmışlardır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, belirlenen ünitelere ait kavramsal anlama testleri kullanılmıştır. MDATBÖ raporları ve uygulama süreci hakkında öğretmen ve öğrenci görüşlerini belirleyebilmek adına ise yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. 21 hafta süren uygulama sürecinde, öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerini ve model destekli argümantasyon oluşturabilme becerilerini değerlendirebilmek için nicel analiz uygulamalarından bağımsız t-testi ve ANCOVA uygulanmıştır. Öğretmen ve öğrenci görüşlerini değerlendirebilmek adına ise nitel analiz uygulamalarından içerik analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre, MDATBÖ yaklaşımının öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerini arttırdığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin model destekli argümantasyon oluşturabilme becerilerinin ise süreç içinde arttığı görülmüştür. Uygulama süreci hakkında öğretmen ve öğrencilerin görüşleri paralellik göstermekte olup MDATBÖ yaklaşımı hakkında olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırma sayesinde MDATBÖ yaklaşımının ilkokul fen bilimleri derslerinin mevcut uygulanış şekline göre daha faydalı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.