Ulutaş (İspir-Erzurum) bakır-molibden porfiri sisteminin yeniden değerlendirilmesi ve altın potansiyelinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: EGEMEN OĞUZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YURDAL GENÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma alanı, Erzurum ilinin İspir ilçesinin kuzeyinde, Ulutaş kırsal yerleşim alanında bulunmaktadır. Bu tezin amacı; Ulutaş bakır-molibden porfiri sisteminin, günümüz teknik ve ekonomik koşullarıyla tekrar değerlendirilmesi ve önceki çalışmalarda üstünde durulmayan altın potansiyelinin araştırılmasıdır.Düşük bakır ve molibden tenörü nedeniyle önceki araştırmacılar Ulutaş yatağının o günkü koşullarda ekonomik olmadığını belirtmiştir. Ancak günümüz ekonomik koşullarının yetmişli yıllara göre metal fiyatları lehine değişmesi, maden analiz ve üretim tekniklerinin daha gelişmiş olması ve özellikle de altın verisinin bulunmaması nedeniyle Ulutaş porfiri sistemi jeolojik ve metal içeriği açısından yeniden değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler kapsamında örnekleme çalışmaları ile birlikte, alterasyon tipleri haritalanarak, olası potansiyel cevherli zonların konumları ortaya çıkarılmıştır.Ulutaş porfiri sistemi içinde yer alan bakır-molibden porfiri ve demir-bakır skarn zonlarından alınan dere sedimanı, kayaç ve karot numunelerinin Cu ,Mo ve Fe değerlerinin, önceki çalışmalarda elde edilen sonuçlar ile benzer olduğu gözlemlenmiştir. Bunlara ek olarak, sondaj karotlarında yapılan tanımlamalar ve sondaj karot örneklerinin kimyasal analizleri, cevherleşmenin derinlere doğru kararlılık göstermediği ve porfiri sistemin geometrisinin belirlenmesi açısından sondaj kuyu derinliklerinin sığ kaldığı sonucunu çıkarmıştır.Bunlara ek olarak, çalışma sahasının kuzey kesiminde, olası epitermal sistemin varlığının belirlenmesine yönelik yapılan örnekleme ve alterasyon haritası çalışmaları, olası cevherli zonların varlığını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmalarda alınan toprak numunelerinin element içerikleri kriging yöntemi kullanılarak modellenmiş va anomali alanları belirlenmiştir. Belirlenen yeni anomali alanlarında yapılacak detay jeofizik ve sondaj çalışmaları ile Ulutaş Cu-Mo porfiri sisteminin günümüz ekonomik koşullarında işletilebilir bir yatak haline gelebileceği sonucuna varılmıştır.