Felsefede bencillik kavramı ve sosyal Darwinizm eleştirisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYDA KESİKOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÇETİN TÜRKYILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bencillik, felsefe tarihinde çoğu zaman dolaylı olarak ele alınmış bir kavramdır. Ancak Eski Çağ felsefesinden itibaren bencillik kavramı için bazı sonuçlara varmak mümkündür. 19. Yüzyıla gelindiğinde ise, Nietzsche ve Schopenhauer'in görüşleri bencillik kavramı açısından daha çok şey söylemektedir. Ancak bencillik kavramı, felsefi açıdan en açık şekliyle Max Stirner tarafından, bilimsel açıdan en açık şekliyle ise Richard Dawkins tarafından ele alınmıştır. Nietzche'nin ve Max Stirner'in bencillik hakkında görüşleri insana dair önemli bir eleştiri olarak insanın bencil yönüyle yüzleşmektedir. Ne var ki, bu bencil yönün nereden kaynaklandığı hakkında tatmin edici cevaplar verememektedir. Bir etolog olarak Dawkins'in söyledikleri ise bencilliğin neden kaynaklandığı sorusunu başarı ile cevaplamaktadır. Ama toplumsal yönüyle insan ele alındığında, tarihsel-toplumsal alan ve doğa alanının ayrılığı gözden kaçırdığından ve bu ikisi arasındaki ilişkiyi bu nedenle doğru kuramadığından, insan açısından söyledikleri eksik kalmaktadır. Bu eksiğin tamamlanması açısından da tarihsel-toplumsal alanla doğa alanını birbirinden doğru bir şekilde ayıran düşünürlerin görüşlerine başvurmakta yarar vardır.