Türk otomotiv sektöründe otomobil modeli etkinliklerinin veri zarflama analizi ile ölçülmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERGÜL TOĞRUL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): KAZIM BARIŞ ATICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tüm sektörde olduğu gibi otomotiv sektöründe de işletmelerin etkin bir biçimde çalışmaları büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla, etkinliğin ölçülmesi ve etkinsizliğin kaynağının bilinmesi de önemli bir husustur. Etkinliğin ölçülmesinde ise doğrusal programlama tabanlı bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, araştırmaya dahil edilen binek otomobil modellerinin tüketici bakış açısına göre göreli etkinliklerinin hesaplanması, etkin olan ve olmayan birimlerin tespit edilmesi ve tüketicilerin satın alma kararlarında yardımcı olabilecek bir karar destek sisteminin geliştirilmesidir. Başka bir deyişle, tüketicinin otomobili kullanabilmesi için yüklendiği ekonomik külfetler girdi değişkenleri, otomobil teknik özellikleri ise çıktı değişkenleri olmak üzere Veri Zarflama Analizi yöntemi ile çeşitli segmentlerde tüketici bakış açısına göre etkin otomobil modellerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye'de 2014 yılında satışı yapılan binek otomobil modellerinden seçilmiş 82 adet süpermini, 98 adet küçük aile otomobili, 61 adet geniş aile otomobili ve 18 adet üst sınıf otomobil segmentinden olmak üzere toplamda 259 otomobil modeli araştırmaya tabi tutulmuştur. Çalışmada, standart VZA modellerinin ayrım gücünün düşük olması sebebiyle süper etkinlik ve ağırlık kısıtlı VZA yaklaşımları uygulanmış ve çeşitli tüketici tercihlerine hizmet edebilen sonuçlar üretilmiştir. Ayrıca, çalışmada kullanılan girdi ve çıktı ağırlıklarında birtakım değişikliklerin uygulanmasının, ortalama etkinlik skorlarını etkileyip etkilemediğini ve/veya ne yönde etkilediğini görmek amacıyla I. ağırlık kısıtlı VZA modeli üzerinden duyarlılık analizi yapılmış, markalara ait ortalama etkinlik skorları hesaplanmış ve Türkiye'de en çok satan otomobil modellerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Veri Zarflama Analizi (VZA), etkinlik, süper-etkinlik, ağırlık-kısıtlı VZA, otomotiv sektörü