Âsım Arif-Zâde Divançesi (inceleme-metin-dizin-sözlük)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ŞENNUR ARSLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FATMA SABİHA KUTLAR OĞUZ
Özet:Âsım Ârif-zâde, şiirlerinde mahallî-folklorik üslubu kullanmış, takipçisi olduğu Nedîm'in ifade inceliğini yeterince yakalayamayıp müstehcen ve argo söyleyişlere yer vermiş, XVIII. yüzyıl Divan şairidir. Kaynaklarda hayatı hakkındaki bilgiler oldukça sınırlıdır. Kaynaklardan edinilen bilgilere göre asıl adı Mehmet'tir. Ölüm tarihi H. 1150 (M. 1737) olup doğum yeri ve tarihi ile ilgili bilgi mevcut değildir.XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Âsım Ârif-zâde Nedîm'le çağdaştır. Âsım Ârif-zâde Nedîm'in üslubundan çok etkilenmiş olup onun birçok şiirine nazire yazmıştır. Şiirlerinde mahallîleşmenin etkisiyle günlük konuşma dilinin unsurlarına, atasözlerine ve deyimlere, yerel konulara, adetlere oldukça fazla yer vermiştir. Genel olarak şiirlerinde kullandığı dil, sade ve külfetsizdir. Ancak, kullandığı argo sözcükler şiirinde yer yer müstehcenlik yaratmıştır. Şiirlerinde din ve tasavvufa yer vermemiştir.Tek eseri Divançesidir. Yapılan araştırmalar sonucunda başka bir eseri olduğuna dair herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Âsım Divançesinde; 7 murabba, 8 tahmis, 1 müseddes, 5 tarih, 2 mesnevi, 48 gazel, 4 rubai, 11 kıt`a, 3 nazm, 35 matla ve 8 müfred olmak üzere toplam 132 manzume vardır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Âsım Ârif-zâde'nin hayatı ve edebî kişiliği; ikinci bölümde, Divançe metni şekil ve içerik bakımından incelenmiş; üçüncü bölümde ise Divançenin çeviri metni, dizin-sözlük verilmiştir.