Yetişkin kadınlarda yeme bozukluklarında dikotomi düşünce (DTEDS) ölçeğinin beslenme durumu ile ilişkisinin saptanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Toplum Beslenmesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLBERK KÜTAHYA
Danışman: Aslı Akyol Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeme bozuklukları; yeme davranışları, ilişkili düşünceler, tutumlar ve duygular ile oluşan fizyolojik bozukluklardır. Dikotomik düşünme, aşırı yeme ve vücut ağırlığının artması ile ilişkilendirilmiştir. Buna dayanarak bu araştırmada, obez veya hafif şişman olan yetişkin kadınlarda Yeme Bozukluklarında Dikotomi Düşünce Ölçeği'nin (DTEDS) beslenme durumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gözlemsel araştırma türündeki bu çalışma Ankara ilinde Ocak 2018 – Temmuz 2019 tarihleri arasında yürütülmüş ve Beden Kütle İndeksi'ne (BKİ) göre hafif şişman veya obez olarak sınıflandırılan 110 kadını kapsamaktadır. Tanımlayıcı ve antropometrik bulgular ile birlikte bireylere Yeme Bozuklukları ile İlişkili Yeme Tutum Testi (YTT-26), Yale Besin Bağımlılığı Ölçeği ve Yeme Bozukluklarında Dikotomi Düşünce Ölçeği (DTEDS) uygulanmıştır. Ayrıca 30 bireye tekrar test yöntemi uygulanarak DTEDS ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. İstatiksel veriler, SPSS 23.0 programı ile analiz edilmiştir. P değeri 0,05'den küçük olması istatistiksel anlamlı kabul edilmiştir. DTEDS'nin Türkçe uyarlama çalışmasına göre geçerlilik (coefficient=0,075; t=0,940, p=0,355) ve güvenilirliği (cronbach alfa=0,808) uygun düzeyde bulunmuştur. Bireylerin yaş ortalaması 36,81±12,03 yıl olup, BKİ ortalama değeri 30,34±4,8 kg/m2'dir. BKİ sınıflamasına göre hafif şişman olan (25,5-29,9 kg/m2) 61 birey, obez olan (≥30,0 kg/m2) olan 49 birey bulunmaktadır. BKİ ile YALE skoru negatif yönlü korelasyon göstermektedir (p 0,05). Dondurma, çikolata, yağda kızarmış hamur ve tatlı, poğaça, pilav, kraker, tuzlu simit, kurabiye, kek-pasta, şekerleme, pilav, pizza, gazoz, biftek, pastırma, muz gibi besinlerin yeme bozukluğuyla ilişkili olabileceği, görülmüştür (p<0,05). Yapılan egzersiz türüyle DTEDS, YTT ve YALE arasında, düzenli egzersiz yapma durumu ile YTT arasında da anlamlı bir ilişki mevcuttur. Sonuç olarak, Türkçe uyarlama çalışmasına göre geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilen DTEDS ölçeğinin yeme bozukluğu ile ilgili araştırmalarda ve obezite ile ilişkili yeme tutum davranışlarının incelenmesinde değerlendirilebileceği belirlenmiştir.