İngilizce okutmanlarının ve hazırlık sınıfı öğrencilerinin dil öğrenme stratejilerinin kullanımına ve öğretimine ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DEMET GÜLSOY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NURAY SENEMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, hazırlık sınıfı okutmanları ve öğrencilerinin dil öğrenme stratejilerinin kullanımına ve öğretimine ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır.Araştırmada dil öğrenme stratejileri kullanım ve öğretim düzeyi araştırmacı tarafından geliştirilen Dil Öğrenme Stratejileri Ölçeği ile ölçülmüştür. 40 maddeden oluşan ölçeğin ön uygulaması 237 üniversite hazırlık öğrencilerine uygulanmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucu ölçeğin yürütücü biliş ve bilişsel olmak üzere iki boyutlu olduğu görülmüştür. Ön uygulama sonucu elde edilen güvenirlik katsayısı Cronbach Alfa. 91'dir.AraştırmaHacettepe ve Ankara Üniversiteleri Yabancı Diller Yüksek Okulunda öğrenim gören 769 hazırlık sınıfı öğrencisi ve 120 İngilizce Okutmanı ile yürütülmüştür. Öğrencilerden elde edilen verilerin güvenirlik katsayısı Cronbach Alfa .95 ve okutmanlardan elde edilen verilerin güvenirlik katsayısı Cronbach Alpha .89 olarak hesaplanmıştır.Verilerin analizinde birinci, ikinci ve üçüncü alt problemler için yüzde, frekans ve aritmetik ortalamalar hesaplanmıştır. Dördüncü, beşinci, yedinci ve dokuzuncu alt problemlerden elde edilen verilerin analizinde ise bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Altıncı alt problem için ki-kare, sekiz ve onuncu alt problemler için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular özetle aşağıdaki gibidir:1- Hazırlık sınıfı öğrencileri dil öğrenirken en çok duyuşsal stratejileri kullanmaktadırlar. Öğrencilerin en az kullandıkları strateji grubu ise bellek destekleyici stratejilerdir.2- Öğrencilere göre, okutmanlar derslerde en sık duyuşsal stratejilere yer vermektedirler. Öğrencilere göre, okutmanların derslerde en az yer verdikleri stratejiler, bellek destekleyici ve tekrar stratejileridir.3- Okutmanlar, derslerde en az yer verdikleri strateji grubunun, öğrenci grubunun sonuçlarıyla paralellik gösterdiği gibi, bellek destekleyici ve tekrar stratejileri olarak ifade etmişlerdir. Okutmanların, derslerde en çok yer verdikleri strateji grubunun sırasıyla duyuşsal, örgütleme, yürütücü biliş ve genişletme stratejileri olduğu görülmüştür.4- Öğrencilere göre, derslerde dil öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri ve okutmanların dil öğrenme stratejilerini yer verme düzeyine ilişkin görüşleri arasında, ölçeğin hem bilişsel hem de yürütücü biliş stratejileri boyutunda okutmanların derslerde yer verme düzeyinin lehine anlamlı fark bulunmuştur.5- Derslerde dil öğrenme stratejilerinin yer verilme düzeyine ilişkin öğrenci ve okutman görüşleri arasında ölçeğin bilişsel stratejileri boyutunda öğrencilerin görüşleri lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Ölçeğin yürütücü biliş stratejileri boyutunda ise anlamlı bir farklılık görülmemiştir.6- Öğrencilerin dil öğrenme stratejileri kullanma düzeyleri ile okutmanlara göre, derslerde yer verme düzeyleri arasında anlamlı ilişki görülmüştür. Bellek destekleyici stratejilerin her iki grup tarafından da kullanılmadığı, örgütleme, eklemleme, yürütücü biliş ve duyuşsal stratejilerin her iki grup tarafından da kullanıldığı görülmüştür.7- Öğrencilere uygulanan Dil Öğrenme Stratejileri Ölçeğinin hem yürütücü biliş stratejileri hem de bilişsel stratejileri boyutunda kız ve erkek öğrenciler arasında dil öğrenme stratejileri kullanımı açısından kız öğrencilerin lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür.8- Öğrencilerin mezun oldukları sözel, sayısal, dil ve eşit ağırlık alan türleri değişkenleri ile öğrencilerin dil öğrenme stratejilerini kullanımı arasında ölçeğin yürütücü biliş ve bilişsel stratejileri boyutunda anlamlı bir fark görülmemiştir.9- Okutmanların derslerde dil öğrenme stratejileri öğretimine yer verme düzeyleri ile mezun oldukları fakülte (Eğitim/Edebiyat) türüne göre anlamlı bir fark görülmemiştir.10- Okutmanların ölçeğin yürütücü biliş ve öğrenme stratejilerine yer verme düzeyleri ile kıdemleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir.Bu araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak, öğretme-öğrenme sürecinin geliştirilmesine ve yeni yapılacak araştırmalara ilişkin öneriler geliştirilmiştir.Anahtar Sözcükler: Öğrenme stratejileri, dil öğrenme stratejileri, bilişsel stratejiler, yürütücü biliş stratejileri, öğrenme stratejileri öğretimi.