Türk sağlık sektöründe rekabet gelişimi ve hastanelerin verimliliği ve kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZAN TORUN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YUSUF ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık hizmetleri piyasasında rekabet, 1990'lı yıllarda hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yaygınlaşmaya başlamıştır. Gelişmekte olan ülkeler arasında olan Türkiye'de de sağlık reform hareketleri 1990 yılının başından itibaren başlamış ve birçok kavramı gündeme getirmiştir. Bu kavramlardan birisi de sağlıkta rekabettir. Yapılan çalışmalarda, rekabetin hizmet fiyatlarını düşürdüğü, kaliteyi iyileştirdiği ve hastane hizmetlerdeki ürün verimliliğini artırdığı tartışılmıştır. Bu çalışmada Sağlık Bakanlığı Yataklı Tedavi Kurumları İstatistik Yıllığı'ndan (YTKİY) elde edilen veriler ile hastaneler arası rekabet düzeyi 1990-2006 yılları arasında ayakta tedavi gören hasta sayısı (poliklinik sayısı) ve yatan hasta sayıları için Hirschman Herfindahl Indeksi (HHI) kullanılarak incelenmiştir. Ayrıca yıllar itibari ile değişen rekabet düzeyinin hastanelerin verimliliği ve kalitesi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda rekabet düzeyinin yıllar itibari ile arttığı görülmüştür. Yılların, rekabet düzeyi ile ters orantılı olarak kuvetli bir ilişkiye sahip olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Rekabetin hastanelerin verimliliği üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu, ancak hastanelerin kalitesi üzerinde aynı etkiyi göstermediği ve bunun istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Hastanenin bulunduğu coğrafi bölgeye, mülkiyetine ve türüne göre rekabet düzeyinde önemli farklılıklar olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur.