Madde tepki modellemesinde genellenebilirlik ile iki yüzeyli desenlerin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLDEN KAYA UYANIK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELAHATTİN GELBAL
Özet:Bu çalışmada, Madde Tepki Modellemesinde Genellenebilirlik yaklaşımı farklı koşullar altında iki yüzeyli bx(m:t) deseni ile incelenmiş ve sonuçlar Genellenebilirlik Kuramından elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada simülasyon verisi kullanılmıştır. Veri üretmede tek model kullanıp yanlı sonuçlar elde etme olasılığını ortadan kaldırmak için bu çalışmada üç farklı modele göre veri üretilmiştir. Bu modeller sırasıyla Genellenebilirlik Kuramı (GK), ilişkisiz madde takımı tepki kuramı (MTTK) ve ilişkili madde takımı tepki kuramı olarak adlandırılmıştır. GK doğrusal veri seti bx (m:t) dengelenmiş rastgele deseni için üretilmiştir. İkinci veri seti tamamlayıcı çok boyutlu madde takımı tepki kuramına (ÇBMTTK) göre üretilmiş ve ilişkisiz MTTK olarak isimlendirilmiştir. Üçüncü veri seti ise ikinci veri seti gibi tamamlayıcı ÇBMTTK'na göre üretilmiştir ancak yetenek ve madde takımı etkisinin ilişkili olduğu varsayılmıştır. Bu nedenle bu veri seti ilişkili MTTK olarak isimlendirilmiştir. Oluşturulan veriler madde takımı etkisi, örtük yeteneğe ait korelâsyonlar ve madde takımı uzunluğu / madde takımı sayısı açısından farklılık göstermektedir. Üretilen veriler toplamda yedi evrenden ve her evren dört farklı koşuldan oluşmaktadır. Araştırmanın sonucunda tüm evrenlere ait koşulların varyans kestirimleri incelendiğinde MTMG yaklaşımı ile elde edilen sonuçlar ile GK ile elde edilen sonuçlar arasında bir fark olmadığı görülmüştür. Briggs ve Wilson'ın (2007) yapmış oldukları çalışma elde edilen bu sonucu destekler niteliktedir. MTMG yaklaşımı ile kestirilen değerler ile GK ile kestirilen değerler arasında fark yoktur ancak MTMG yaklaşımı ile hata varyansını etkileşim varyansından ayrı olarak gözlenebilir. Çalışmada ayrıca madde takımları güvenirliği farklı koşullar altında incelenmiştir. Birey-madde takımı etkileşiminin küçük olduğu durumlarda etkileşimin büyük olduğu durumlara göre daha yüksek güvenirlik elde edilmiştir. Bunun yanında madde takımı etkisi arttıkça güvenirliğin düştüğü gözlenmiştir. Benzer şekilde madde takımı etkisi ile madde takımları arasındaki ilişki arttıkça daha düşük güvenirlik elde edilmiştir. Ayrıca tüm evrenlere ait koşullar incelendiğinde madde takımları için madde sayısı artıkça güvenirliğin arttığı gözlenmiştir. Anahtar sözcükler: Madde tepki modellemesinde genellenebilirlik, genellenebilirlik kuramı, madde takımı, madde takımı tepki kuramı, güvenirlik