Kutu ambalaj sektörü için müşteri siparişi çizelgeleme problemi: Bir işletme uygulaması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA CEYDA ÖNEMLİ

Danışman: Ceren Tuncer Şakar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde işletmeler, artan rekabet ortamıyla karşı karşıya kalmaktadır. Her geçen gün müşteri ihtiyaçları ve beklentileri yükselmektedir. Müşteriler hizmet ve ürün kalitesi yüksek işletmelerden uygun fiyatlı ürün tedarik etmek istemektedirler. Birbiriyle çelişen bu amaçlara ulaşmak için işletmeler etkinliklerini daha iyi planlamaya ve daha iyi kontrol etmeye zorlanmaktadır. İşletmelerin ürettikleri ürün tek tip ya da müşteriden gelen talebe göre değişken olabilmektedir. Siparişe dayalı üretim yapılan işletmelerde rekabetçi olmak için yakın termin tarihli siparişler alınmaktadır. Bu durum siparişleri alma, yönetme ve zamanında üretip teslim etme konularında ilgili süreçlerin etkin bir şekilde yönetilebilmesini gerektirmektedir. Müşteri siparişlerinin yönetiminde üretim kapasitesi, üretim ve stok yönetimi ve bunların birbiri ile uyumlu çalışması çok önemlidir. Bu tez çalışmasında siparişe dayalı üretim yapan bir kutu ambalaj üretim işletmesi için müşteri siparişlerini çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Yapılan çalışma ile etkin bir çizelgeleme yapılarak karar vericiye destek olan bir algoritma oluşturulması hedeflenmiştir. Bu algoritmada siparişlerin günlere atanması ve gün içinde sıralanmasının yapılması iki aşamalı olarak çözülmüş ve her aşamada tam sayılı programlama modelleri kullanılmıştır. İlk aşamada oluşturulan model siparişlerdeki ağırlıklı gecikmeyi enküçüklemekte, aynı zamanda makine kapasitelerini verimli kullanmayı amaçlamaktadır. Burada gecikmeyi hesaplarken kullanılan ağırlıklar müşterilerin işletme için sahip olduğu öneme göre bilgi ve tecrübesi yüksek uzman kişilerin görüşleriyle Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. İkinci modelde ise art arda üretilen ürünlerdeki kalıp değişimi ve gönderildikleri lokasyon değişimi enküçüklenmeye çalışılmakta, aynı zamanda uzakta olan müşterilerin siparişlerine öncelik verilmektedir. Değişen önceliklere göre farklı etkin çözümler elde etmek için genişletilmiş epsilon kısıt yöntemi kullanılmıştır. Kutu ambalaj işletmesinde gerçekleştirilen gerçek uygulamada, önerilen algoritmanın sonuçları fabrikanın mevcut yöntem sonuçlarıyla kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlar, önerilen algoritmanın performansının üstün olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Çizelgeleme, müşteri siparişleri çizelgeleme, tam sayılı programlama, AHP, epsilon kısıt yöntemi.